Οι καλλιτέχνες στην κλασική εποχή

του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Οι συνέπειες του δυναμικού ρεύματος της απομυθοποίησης, σε ότι αφορά τον καλλιτέχνη ως άτομο, ήταν αμφίσημες, αλλά τελικά ευνοϊκές. Την αρχική προσγείωσή του, είχε ακολουθήσει η προσωπική του προβολή.

Η κατάκτηση του μέτρου κατά τον 5ο π.Χ., αιώνα

του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Οι εξελίξεις στην ανατολική μεσόγειο και συγκεκριμένα στην Ελλάδα ήταν συγκλονιστικές. Ο μυθικός κόσμος, που είχε αρχίσει να υποχωρεί στην αρχαϊκή εποχή, επέστρεψε νικηφόρος, μετά μάλιστα από τη μεγάλη εύνοια των Θεών κατά τους Περσικούς πολέμους, με αποτέλεσμα να αναθεωρηθεί η αρχαϊκή αντίληψη για τη σχέση μεταξύ ανθρώπων και θεών. Από την άλλη, δεν αγνοείται πλέον η συνείδηση του ατόμου, που ήταν η βασική κατάκτηση της αρχαϊκής σκέψης.

Η αρχαία Φιλοσοφία για την Τέχνη και τους καλλιτέχνες

«Ο Παις του Κριτίου» (περ. 480 π.Χ.)

Γράφει ο Γεράσιμος Γ. Γερολυμάτος

(ζωγράφος)

Τα ερωτήματα για την αιώνια αλήθεια του κόσμου και των όντων, είναι η ενασχόληση της φιλοσοφίας και των φιλοσόφων της κάθε εποχής. Και η κάθε εποχή δίνει τις δικές της απαντήσεις. Όταν θελήσει να μιλήσει κανείς για την τέχνη, θα πρέπει να αναφερθεί αναπόφευκτα και στη φιλοσοφία. Άλλωστε και η φιλοσοφία έκανε την τιμή στην τέχνη να ασχοληθεί σοβαρά μαζί της, επειδή η τέχνη ήταν βασικός φορέας και εκφραστής του θρησκευτικού αισθήματος και του αντικειμένου του «Λόγου περί θεών». Σχετικά με την τέχνη και την ανθρώπινη μορφή των θεών στα έργα της τέχνης, οι φιλόσοφοι εξέφρασαν διάφορες απόψεις, ανεξάρτητα από την πίστη τους στη θεϊκή αρχή, που οι περισσότερες κινούνταν προς την κατεύθυνση της απομυθοποίησης..

Οι ιδιότυποι εικαστικοί μετασηματισμοί του Πάουλ Κλέε

Κλέε, Ψσροπλατεία, 1922

Γράφει ο Κώστας Ευαγγελάτος

Ο Πάουλ Κλέε / Paul Klee γεννήθηκε κοντά στην πόλη της Βέρνης το 1940. Ο πατέρας του ήταν μουσικός, ενώ η μητέρα είχε σπουδάσει τραγούδι. Από νωρίς ήρθε σε επαφή με την μουσική και την ζωγραφική. Ξεκίνησε να παίζει βιολί σε ηλικία επτά ετών και στα έντεκα του έγινε μέλος της ορχήστρας της Μουσικής Εταιρείας της Βέρνης.

Η Φιλοσοφική αμφισβήτηση του Μύθου

Πλάτων

Του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Μέχρι τον 6^ο π.Χ αι., ο λόγος περί θεών, ήταν αποκλειστικώς προνόμιο των ποιητών. Μόνο όταν για πρώτη φορά αμφισβητήθηκε η αξιοπιστία των δημιουργών και των φορέων των μύθων, δηλαδή των ποιητών, απομυθοποιήθηκε η ίδια η μυθολογική θρησκευτική κοσμοθεωρία. Η αποκλειστική αυθεντία της στην κατοχή της απόλυτη αλήθειας περί του κόσμου και των θεών, τέθηκε υπό αμφισβήτηση και η ίδια, έπαψε να αποτελεί πλέον αδιάψευστο φορέα της γνώσης.

Η Μεγάλη Εβδομάδα των Περιπλανώμενων

 
Γιάννης Τζιμούρτας Δημοσιογράφος

Η Αγωνία, η Θυσία, η Ανάσταση…

Ήταν το 1863 όταν η αυτοκρατορική ακαδημία της Ρωσίας στον ετήσιο διαγωνισμό της για το χρυσό μετάλλιο όρισε ως υποχρεωτικό θέμα σκηνές από τη σκανδιναβική μυθολογία. Μια ομάδα από 14 φοιτητές αρνήθηκε τη συμμετοχή απαιτώντας να διαγωνιστούν σε ελεύθερο θέμα. Τελικά οι φοιτητές αποχώρησαν από την Ακαδημία και ίδρυσαν το δικό τους ανεξάρτητο καλλιτεχνικό σύλλογο.

Το φως στη βυζαντινή ζωγραφική

 

Μαρία Καζαμία-Τσέρνου (†), Αν. Καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας, Τμ. Θεολογίας ΑΠΘ

«Καί εἶπεν ὁ Θεός γεννηθήτω φῶς. Καί ἐγένετο φῶς. Καί εἶδεν ὁ Θεός τό φῶς ὅτι καλόν. Καί διεχώρισεν ὁ Θεός ἀνά μέσον τοῦ φωτός καί ἀνά μέσον τοῦ σκότους» (Γεν. 1,1) [εικ. 1]

ΑΡΧΑΙΟΚΟΜΙΞ. Μαθαίνοντας την Αρχαία Ελλάδα μέσα από την τέχνη της

Δημήτρης Πλάντζος

Ο πολυγραφότατος καθηγητής Αρχαιολογίας Δημήτρης Πλάντζος, παρέα με τους μαθητές του, μας ταξιδεύει στην ιστορία της αρχαιότητας μέσα από τις σελίδες του συναρπαστικού graphic novel ΑΡΧΑΙΟΚΟΜΙΞ. Μαζί του και ο κομίστας Γιάννης Αντωνόπουλος [John Antono], παλιός του φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και σήμερα ένας από τους “μετρ” της τέχνης του κόμικ.

Ο αυτοδίδακτος Ανρί Ρουσό (1844 - 1910), ζωγράφιζε ζούγκλες που δεν είδε ποτέ του

Η γητεύτρα των φιδιών, 1907. Παρίσι, Μουσείο Ορσέ

Ένας από τους πιο δημοφιλείς ζωγράφους όλων των εποχών έχει την τιμητική του στο Παρίσι αυτό το καλοκαίρι.

Αργυρώ Μποζώνη

Μια ξαπλωμένη, γυμνή γυναίκα ατενίζει ένα τοπίο με πλούσια βλάστηση, μια ζούγκλα με λωτούς, πουλιά, πιθήκους, έναν ελέφαντα, ένα ζευγάρι λιονταριών.

Τμήμα από ψηφιδωτό δάπεδο της βασιλικής του Ιλισσού

Το τμήμα αυτό του ψηφιδωτού δαπέδου με παράσταση πελαργού που ραμφίζει φίδι προέρχεται από τη λεγομένη βασιλική του Ιλισσού. Ήταν μία από τις πιο σημαντικές πρώιμες βασιλικές της Αθήνας, χτισμένη σε νησίδα του ποταμού Ιλισσού, ανατολικά του Ολυμπιείου. 

Η Ιταλία ξαναφέρνει στο φως έναν μεγάλο ετρουσκικό θησαυρό

Η Ιταλία απέκτησε τις περίφημες τοιχογραφίες του Τάφου Φρανσουά, ενός από τα σημαντικότερα σωζόμενα σύνολα ετρουσκικής ζωγραφικής, και τις παρουσιάζει μόνιμα στο Εθνικό Ετρουσκικό Μουσείο της Βίλα Τζούλια στη Ρώμη.

Ο Πειραιάς στη ζωγραφική του Γιάννη Τσαρούχη

Ο Πειραιάς, τόπος σε ιδιαίτερη γεωγραφική θέση, συνδέει πάντα την ιστορία του με την Αθήνα, αποτελώντας το λιμάνι της, το επίνειό της. Ο Πειραιάς είναι μια πόλη που απέκτησε μεγάλη ισχύ και αποτέλεσε σημαντικό εμπορικό, πολιτισμικό και βιομηχανικό κέντρο ανά τους αιώνες. Μια ολοζώντανη πόλη- λιμάνι που κρύβει τη δική της ιστορία και την κάνει να μην μοιάζει με καμία άλλη.

Η στροφή του Τζόρτζιο ντε Κίρικο από την μεταφυσική ζωγραφική στον κλασικισμό

 

Τζόρτζιο ντε Κίρικο, Αναπαυόμενη, 1913

Γράφει ο Κώστας Ευαγγελάτος

Ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο / Giorgio de Chirico γεννήθηκε στο Βόλο το 1888. Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Ιταλού Εβαρίστο και της Τζέμα ντε Κίρικο. Ο πατέρας του εργαζόταν ως μηχανικός και επέβλεπε την κατασκευή του θεσσαλικού σιδηροδρομικού δικτύου το 1881. Η οικογένειά του εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα το 1897, εννέα χρόνια μετά τη γέννηση του.

Άγνωστο έργο του Ελ Γκρέκο αποκαλύφθηκε «τυχαία» στο Βατικανό

Ο πίνακας απεικονίζει τον Χριστό Λυτρωτή και χρονολογείται στα τέλη του 16ου αιώνα. Από την άφιξη του ωστόσο στην Αγία Έδρα και μέχρι πρότινος δεν είχε μελετηθεί ή συντηρηθεί.

Κοιτάζοντας από κοντά το «Μεγάλο γυμνό» του Παρθένη: Εύα ή Voluptas;

Από τον Xριστόφορο Μαρίνο   

Στη μεγάλη αναδρομική έκθεση του Κωνσταντίνου Παρθένη, που πραγματοποιήθηκε το 2022 στην Εθνική Πινακοθήκη, ένα από τα έργα που προβλήθηκαν ιδιαίτερα στον Τύπο ήταν το «Μεγάλο γυμνό, Εύα» (1912-1930). Με τον διπλό αυτό τίτλο και την ασυνήθιστα ευρεία χρονολόγηση παρουσιάστηκε στις δημοσιεύσεις που συνόδευσαν την έκθεση.

Stephen Antonakos, ο καλλιτέχνης που έκανε ποίηση με νέον

Stephen Antonakos, Χωρίς τίτλο (για τη μητέρα μου Ευαγγελία), 1987, Συλλογή Έργων Τέχνης Alpha Bank. Φωτ.: Γιάννης Βαχαρίδης

Εκατό χρόνια από τη γέννησή του, το Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη τιμά τον σπουδαίο εικαστικό με μια μεγάλη έκθεση που φέρνει το έργο του σε δημιουργικό διάλογο με κορυφαίες μορφές της διεθνούς πρωτοπορίας.

Αργυρώ Μποζώνη 

Εξαφανισμένο αριστούργημα του Ρέμπραντ ταυτοποιείται ως αυθεντικό μετά από διετή έρευνα

Reuters/ «Vision of Zacharias»

«Η ανάλυση των υλικών, οι μορφολογικές και θεματικές ομοιότητες, καθώς και οι διορθώσεις που έγιναν από τον ίδιο, συνηγορούν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για αυθεντική δημιουργία του», όπως ανέφερε το Rijksmuseum του Άμστερνταμ.

Ο Γκαουντί δεν έφτιαξε μόνο τη Sagrada Família

Η Βαρκελώνη, η πόλη του σπουδαίου αυτού αρχιτέκτονα-ποιητή, είναι γεμάτη έργα του εξίσου εντυπωσιακά με τον μεγαλειώδη καθεδρικό, που αποτελούν τοπόσημα της Ισπανίας. Τώρα που η Sagrada Familia ολοκληρώνεται, ανατρέχουμε στη ζωή και στο έργο του σημαντικού δημιουργού.

Αργυρώ Μποζώνη

Το Βυζαντινό Μουσείο της Καστοριάς

Το εν λόγω μουσείο διαθέτει μία από τις πιο πλούσιες συλλογές βυζαντινών και μεταβυζαντινών εικόνων στην Ελλάδα

Του Νικόλα Μπάρδη

Το ταξίδι του Ντελακρουά στο Μεσολόγγι

 Ο εμβληματικός πίνακας του Ευγένιου Ντελακρουά «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» (La Grèce sur les ruines de Missolonghi).

Εδώ και λίγες ημέρες, οι σκαλωσιές που κάλυπταν το κλιμακοστάσιο του Ξενοκράτειου Αρχαιολογικού Μουσείου στο Μεσολόγγι έχουν απομακρυνθεί και ο χώρος, έπειτα από πολύμηνες εργασίες προσαρμογής, φωτισμού και ασφάλειας, είναι πλέον έτοιμος να υποδεχθεί το σημαντικότερο –και συμβολικά βαρύτερο– έκθεμα στην πρόσφατη ιστορία του.