ΠΡΟΣΩΠΑ

ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΤΥΜΒΟΥ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΓΕΡ. ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΥ ΑΡΘΡΑ-ΔΟΚΙΜΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΥΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΡΧΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ. ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 12ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 15ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 13ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 15ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΛΟΓΟΤΡΟΠΙΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ-ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΜΥΘΟΙ & ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ Ο ΚΥΝΙΚΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟ 1821 ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΑΧΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙ ΠΟΙΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ-ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΗΡΩΙΚΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΤΟΥ 1821 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΕΧΝΕΣ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΗ-ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΗ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΗ-ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΧΝΗ-ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΠΩ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΦΩΤΟΘΗΚΗ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΤΕΧΝΙΚΕΣ

Δευτέρα, 14 Δεκεμβρίου 2015

Η άγνωστη έκθεση του Ν. Καζαντζάκη για τις θηριωδίες των Ναζί!

Πως ο Νίκος Καζαντζάκης μέτρησε, κατέγραψε, αποτύπωσε σε φωτογραφίες όσα έκαναν οι Γερμανοί στον τόπο του (pics)


Από την Ηρώ Παππά

«Μαυροφορεμένες γυναίκες έξω από τα σπίτια τους. Στις πόρτες υπάρχουν τόσοι σταυροί όσοι και οι άνθρωποι που έχασαν στην κατοχή», λέει η Νίκη Σταύρου, εγγονή της Ελένης Καζαντζάκη και υπεύθυνη των εκδόσεων, δείχνοντας μία φωτογραφία από το αρχείο του Νίκου Καζαντζάκη.

Την συναντήσαμε με αφορμή την επέτειο από το θάνατό του στις 26 Οκτωβρίου 1957 και της ζητήσαμε να μας μιλήσει για εκείνη την σχετικά άγνωστη περίοδο της ζωής του, μιας και ο θάνατός του ήταν τόσο κοντά στην εθνική επέτειο του ΟΧΙ.

Τι έκανε λοιπόν ο Καζαντζάκης όταν μπήκαν οι Γερμανοί;
Πού ζούσε;
Πώς σώθηκε;
Τι αναζήτησε στα χωριά της Κρήτης μετά την αποχώρηση των Γερμανών;

Φάνηκε πως ήταν πολλά αυτά που δεν γνωρίζαμε.

Αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο ο Νίκος Καζαντζάκης βρέθηκε στη γενέτειρά του με ένα σκοπό: να δει από κοντά, να καταγράψει, να μετρήσει τον πόνο των συμπατριωτών του που έζησαν την κόλαση των Ες Ες στα ιερά χώματα της Κρήτης.

Ο Καζαντζάκης ως μέλος της «Κεντρικής Επιτροπής Διαπιστώσεως Ωμοτήτων εν Κρήτη», όπως ονομάστηκε, μαζί με τους πανεπιστημιακούς Ιωάννη Κακριδή, Ιωάννη Καλιτσουνάκη αλλά και τον φωτογράφο Κωνσταντίνο Κουτουλάκη, συνέταξε μία έκθεση, της οποίας αποσπάσματα σας παραθέτουμε.

Η φρίκη και η βαρβαρότητα των Γερμανών κατά την εισβολή στα χωριά της Κρήτης ειδομένη μέσα από το βλέμμα του Νίκου Καζαντζάκη, το καλοκαίρι του 1945, προκαλεί ατελείωτη οδύνη ακόμη και σήμερα και τα λόγια του σε αυτές τις περιγραφές κόβουν την ανάσα.

 

1945 - Ιούλιος - ο Καζαντζάκης περιοδεύει στα Χανιά

Ο Καζαντζάκης που τα χρόνια του πολέμου άνοιγε την πόρτα και τάιζε τα παιδιά από μια κουταλιά λάδι.

Η κα Νίκη Σταύρου μεγάλωσε με την Ελένη Καζαντζάκη και από παιδί άκουγε τις ιστορίες των παππούδων. Έχει ακόμα στη βιβλιοθήκη της τα «κοτάκια» που της έφτιαχνε από κοχύλια η ίδια η Ελένη για να της θυμίζουν την εξοχή. Για την εποχή του πολέμου έχει ακούσει πολλά.

Ο Καζαντζάκης το 1940 είχε φύγει μαζί με την «Ελένη του» για το πέτρινο σπίτι στην Αίγινα. «Όταν εισέβαλαν οι Γερμανοί στην Αθήνα ο Καζαντζάκης και η Ελένη ήξεραν ότι θα έρθουν άγριες εποχές. Είχαν κρατήσει λάδι κι όταν τα παιδιά τους χτυπούσαν την πόρτα ο Καζαντζάκης τους έχωνε από μία κουταλιά στο στόμα. Όπως έκανε ο «Καπετάν Μιχάλης» ή όπως στις «Αδερφοφάδες» που ο Καζαντζάκης μιλάει για τα αποσκελετωμένα παιδιά που έτρωγαν χώμα», αφηγείται η κα Σταύρου.

«Στην Αίγινα ένας Γερμανός, ο οποίος βοήθησε πολύ κόσμο, βοήθησε και τον Καζαντζάκη. Ένας Διοικητής των Ες Ες ήταν. Η Ελένη πήγε σπίτι του και τον είδε από το τζάμι να γράφει στη γραφομηχανή. Χτύπησε το τζάμι και του ζήτησε να βοηθήσει τον Καζαντζάκη να φύγει. Εκείνος έγραψε στη γραφομηχανή ότι ο Καζαντζάκης είναι άρρωστος και πρέπει να πάει στην Αθήνα για 15 μέρες. Κι έτσι σώθηκε» θυμάται η κα Σταύρου από τις αφηγήσεις τις Ελένης Καζαντζάκη.
 

1941 - Ο Καζαντζάκης και η Ελένη στην Αίγινα την εποχή της κατοχής


1942 - Ο Καζαντζάκης και η Ελένη στο σπίτι τους στην Αίγινα

Ο Καζαντζάκης που στην Κατοχή έγραψε το Ζορμπά και μέσα από τα χαλάσματα γέννησε το φως

«Η Ελένη ανέβαινε στα βουνά, έβρισκε ότι χόρτο τρωγόταν και το έβραζε για το δώσει στον Νίκο. Τα φιστίκια, τα αμπέλια και τα σύκα στην Αίγινα δεν τα έτρωγαν οι Γερμανοί, τα άφηναν και έτσι είχαν κάτι να φάνε οι Έλληνες. Ο Διοικητής των φυλακών και η γυναίκα του, όποτε μπορούσαν κρατούσαν ένα πιάτο φαγητό από το συσσίτιο των φυλακισμένων για τον Νίκο και την Ελένη. Σε αυτές τις δύσκολες μέρες έγραψε τον Ζορμπά ο Καζαντζάκης.

Και μάλιστα κατηγορήθηκε γιατί σε μια τέτοια εποχή έγραψε ένα τόσο αναζωογονητικό κείμενο. Από το σκοτάδι όμως της εποχής βγήκε το φως που είναι ο Ζορμπάς. Στο Ζορμπά διαλύεται ο κόσμος του και εκείνος ανοίγει τα χέρια του και χορεύει. Η αισιοδοξία του είναι εσωτερική, πατάει στα χαλάσματα και γιορτάζει τη ζωή. Γιατί τα χαλάσματα είναι δικά του. Αυτό είναι το πιο επίκαιρο και σπουδαίο μήνυμα του Καζαντζάκη.

Ο Έλληνας ακόμη και να μην έχει χρήματα θα είναι έξω καρδιά και θα ξορκίζει το κακό. Το τίναγμα των χεριών του Ζορμπά είναι παναθρώπινη ανάγκη για επιβίωση. Όπως ο ναύτης, που λέει κι ο Καζαντζάκης, στο καράβι που βυθίζεται, όλοι κλαίνε και προσεύχονται ενώ εκείνος απλά έχει έναν κουβά και βγάζει τα νερά, μέσα στη ματαιότητα», λέει η κα Σταύρου.
 

H Νίκη Σταύρου, εγγονή της Ελένης Καζαντζάκη

Μετά τον πόλεμο βρέθηκε στα βουνά της Κρήτης να καταγράφει όσα πέρασε ο τόπος του

Τον Ιούνιο του 1945 ο Καζαντζάκης μεταβαίνει στην Κρήτη μαζί με την Επιτροπή για να δει από κοντά όσα έγιναν. Στα παρακάτω αποσπάσματα της έκθεσης περιγράφονται από τον ίδιο και τους συνεργάτες του οι θηριωδίες, τις οποίες, όπως διαφαίνεται από το κείμενο οι άνθρωποι του «Ράιχ» σχεδόν απολάμβαναν.

Η επιτροπή ήρθε αντιμέτωπη με ομαδικούς τάφους χιλιάδων πτωμάτων αφού οι Γερμανοί «μέ πολλήν εχαρίστησιν τυφέκιζον καί γέροντας καί γυνακας», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται.

Η έκθεση μιλάει για εν ψυχρώ πυρπολήσεις γυναικών, για καταστροφές ολόκληρων χωριών, ομαδικές εκτελέσεις, βασανισμούς παιδιών και δολοφονίες χωρίς διάκριση.
Η αγροτική παραγωγή της Κρήτης καταστράφηκε ολοσχερώς και χρησιμοποιήθηκε από τους Γερμανός προς ίδιον όφελος. Εκκλησίες, σχολεία, βιβλιοθήκες γκρεμίστηκαν ολοσχερώς.
 

1945 - Ο Καζαντζάκης ως μέλος της Επιτροπής ακούει πως η κόρη της μαυροφορεμένης γυναίκας αφόπλισε Γερμανό στρατιώτη

Ο Καζαντζάκης περιγράφει:

ΑΜΙΡΑΝ, συνέλαβον τούς νδρας λους – περί τούς 100 – τούς ποίους νευ διαδικασίας ξετέλεσαν μέχρις νός λίγον κατωτέρω τς δημοσίας δο. […]Τά πρόσωπα τν νεκρν σαν παραμορφωμένα, διότι ο Γερμανοί σκόπευον πί τς κεφαλς των κ το πλησίον καί δι’ ατό ναγνώρισις γίνετο συχνά κ τν νδυμάτων μόνον. «Τά μυαλά το πατέρα μου καί το δελφο μου σαν χυμένα χάμω» μς επε μιά γυνακα. Μία λλη: «τό γυιό μου γουλιά γουλιά τόν παιρνα καί τόν βανα στό σακκί, καί πγα καί τόν θαψα».

πιτροπή δέν θά λησμονήσ ποτέ τό σπαρακτικόν θέαμα πού ντίκρυσεν καθώς φθανεν ες τόν μιρν, διά νά διαπιστώση τά νωτέρω κτεθέντα· πί το τόπου τς κτελέσεως ερε συγκεντρωμένας περί τάς 300 γυνακας μελανηφορούσας μετά τν τέκνων των, θρηνούσας, κοπτομένας καί μυρολογούσας.

ΓΑΛΑΤΑΣ Χανίων. Μόλις ο Γερμανοί κατέλαβον τό χωρίον τήν 26ην Μαΐου ρχισαν φονεύοντες τούς ες τά καταφύγια κρυπτομένους γέροντες καί γυνακας […] Ες τούς κατοίκους το χωρίου πηγόρευσαν τήν περισυλλογήν τν νεκρν […] δεια πρός ταφήν δόθη μόλις μετά 9 μνας, φού τά πτώματα εχον καταφαγωθ πό τούς σκύλους καί τά τσακάλια.

Ες τόν ΔΡΑΠΑΝΙΑΝ, μόλις τόν κατέλαβον, συνέλαβον τούς μάχους νδρας, πού εχαν μείνει κε, στήριξαν πί τν μων των τά πλοπολυβόλα καί ρχισαν νά φωνάζουν ες τούς πέριξ το χωρίου νόπλους νά λθουν νά παραδοθον, χωρίς νά φοβονται τι θά πάθουν. Μέ τήν πάτην ατήν κατώρθωσαν νά φονεύσουν 23.

ΚΑΝΤΑΝΟΣ. […] Μετά την γενικήν λεηλασίαν λαι α οκίαι το χωρίου κάησαν νετινάχθησαν διά δυναμίτιδος. […] ν τ μεταξύ πεφασίσθη περιοχή τς Καντάνου νά καλλιεργηθ διά λογαριασμόν το Ράϊχ.

ΚΥΡΤΟΜΑΔΟΣ, […]. Διγαλάκη, πειδή θρήνει τούς πρό ατς κτελεσθέντες τρες δελφούς της, δάρη καί λακτίσθη, πως κακοποιήθη καί κ τν 7 κτελεσθέντων Θεοφ. Σαρτζετάκης κατά τήν σύλληψίν του, διότι εχε φωνάξει: «χ, παιδιά μου!».

ΑΛΙΚΙΑΝΟΣ Ες τάς 2/6 προέβησαν ες τήν κτέλεσιν 42 νδρν ντός το περιβόλου τς κκλησίας καί νώπιον τν ποχρεωτικς συγκεντρωμένων κε γυναικν. […] Πολλοί τάφησαν ζντες κόμη[…]

ΠΕΡΙΒΟΛΙΑ καί ΜΙΣΙΡΙΑ· κτέλεσις τν περισσοτέρων ξ ατν συνετελέσθη δι’ νιέρου πάτης· ες τούς κατοίκους, οτινες εχον συλληφθ λοι καί κρατοντο νηστικοί, επον ο Γερμανοί, άν θελον, νά τούς δώσουν τσάϊ καί μπισκότα. σοι δήλωνον, δηγοντο ξω κατά μικράς μάδας καί ξετελοντο παρά τήν παραλίαν, χωρίς ο πόλοιποι γκλειστοι νά ντιλαμβάνωνται τί συμβαίνει. […] μαθήτρια το Γυμνασίου θην Δρανδάκη, δοσα τυφεκισμένους τόν δελφόν της καί τήν μίαν δελφήν της, τήν δέ λλην τραυματισμένη, παρεφρόνησεν. Ο Γερμανοί τούς μίσεις τν νεκρν καυσαν πιχύσαντες βενζίνην, τούς λλους δέ ρριψαν ες φρέατα.

ΚΑΛΗΣ ΣΥΚΙΑ […] πειδή ο νδρες το χωρίου εχον διαφύγει, ο Γερμανοί εσελθόντες (9/10/43) συνεκέντρωσαν τάς γυνακας λας παρά τήν βρύσιν το χωρίου καί ρχισαν νά τάς νακρίνουν ρωτντες πο ερίσκονται ο νδρες των, πο χουν κρυμμένα τά πλα των κ.λπ. […] πειδή μως κεναι δέν τούς πεκάλυπτον τίποτε, θεσαν πρ ες 4 οκίας καί διέταξαν νά γερθον α γυνακες, τν ποίων α οκίαι καίοντο. Καθώς γέρθησαν 5 […] τάς διέταξαν νά προχωρήσουν πρός τάς καιομένας οκίας των. Ε. Γριντάκη κράτει ες τάς γκάλας της τό διετές τέκνον της· ο Γερμανοί τς τό ρπασαν, τό πέταξαν ες τόν δρόμον καί πειτα ρριψαν κείνην ντός τς φλεγομένης οκίας της, που κάη. Μαλ. Πετράκη καί Μαρ. Νικητάκη ρρίφθησαν ντός τς οκίας το Στ. Σταυρουλάκη, τήν ποίαν πίσης εχον πυρπολήσει. ργ. Κωστάκη ρρίφθη ντός τς φλεγομένης οκίας το μμ. Γ. Κωστάκη, φο πρτον φονεύθη διά περιστρόφου· τό ατό συνέβη μέ τήν λ. Νικητάκη ντός τς οκίας το Εαγγ. Πετράκη. ντός τς οκίας το μμ. Κωστάκη ρρίφθησαν διά νά καον καί α ξς τρες τυφεκισθεσαι προηγουμένως·
 

1945 - Ο Καζαντζάκης περιοδεύει στην Κρήτη ως μέλος της Επιτροπής


1945 - Ο Καζαντζάκης στην Κρήτη με τον Γιάννη Κακριδή και τον Ιωάννη Καλιτσουνάκη


1945 - Η Επιτροπή και στη Μέση ο Επίσκοπος Πέτρας


1945 - Ο Νίκος Καζαντζάκης και ο Ιωάννης Καλιτσουνάκης περιοδεύουν στην Κρήτη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...