ΠΡΟΣΩΠΑ

ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΤΥΜΒΟΥ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΓΕΡ. ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΥ ΑΡΘΡΑ-ΔΟΚΙΜΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΥΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΡΧΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ. ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 12ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 15ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 13ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 15ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΛΟΓΟΤΡΟΠΙΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ-ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΜΥΘΟΙ & ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ Ο ΚΥΝΙΚΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟ 1821 ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΑΧΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙ ΠΟΙΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ-ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΗΡΩΙΚΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΤΟΥ 1821 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΕΧΝΕΣ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΗ-ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΗ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΗ-ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΧΝΗ-ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΠΩ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΦΩΤΟΘΗΚΗ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΤΕΧΝΙΚΕΣ

Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 2015

Οι Βραχογραφίες στο Παγγαίο


του δικηγόρου Θεόδωρου Λυμπεράκη

Σ' ένα βαθύ πέπλο μυστηρίου εξακολουθούν να βρίσκονται τα "ακιδογραφήματα" ή "βραχογραφίες" του Παγγαίου, δηλαδή κάποια σχεδιάσματα ζωγραφισμένα επάνω στον σκληρό γρανίτη ή τον σκληρό ασβεστόλιθο, συνηθέστατα στο ύπαιθρο αλλά σε ορισμένες σπάνιες περιπτώσεις και μέσα σε σπήλαια.

Πράγματι για τις εν λόγω βραχογραφίες, που πρωτοπαρατηρήθηκαν και μελετήθηκαν από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης κ. Νικόλαο Μουτσόπουλο στο Νότιο και Νοτιοδυτικό Παγγαίο από το 1966 και μετά, δεν έχει γίνει η παραμικρή ενδελεχής επιστημονική έρευνα, ούτε καν η απλή καταγραφή τους, με αποτέλεσμα να ερμηνεύονται από τους θησαυροθήρες σαν "σημάδια" θησαυρών και να καταστρέφονται άδικα.



Τι είναι όμως αυτές οι βραχογραφίες; Πριν απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό θα πρέπει να πούμε ότι βέβαια αυτές δεν αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο του Παγγαίου. Βρέθηκαν ακιδογραφήματα και στη Νάξο και στην Κρήτη και σε πολλά μέρη του κόσμου, όπως βρέθηκαν και στη Φωλιά αλλά και στα βουνά της Λεκάνης (Κρυονέρι Καβάλας). Πρόκειται για πανάρχαιες απεικονίσεις, κυρίως ειδών της πανίδας που υπήρχε στην περιοχή, αλλά και ανθρώπινων μορφών. Επειδή στο Παγγαίο όλες οι βραχογραφίες, είτε βρίσκονται στο νότιο Παγγαίο, (όπως λ.χ. γύρω από το παλιό Χορτοκόπι) είτε στο Δυτικό Παγγαίο, παρουσιάζουν έναν ενιαίο τύπο, έχουν δηλαδή την ίδια μορφή, αυτό σημαίνει ότι φτιάχτηκαν από έναν και τον αυτό λαό και μάλιστα με μια τεχνική (της διάνοιξης οπών πάνω στον σκληρό βράχο, που στο τέλος ενώνονται μεταξύ τους και σχηματίζουν γραμμές) που μέχρι και σήμερα ακόμη χρησιμοποιούν οι ποιμένες του Παγγαίου για να χαράζουν τα ονόματά τους.

Η χρονολόγηση των χαραγμάτων αυτών βέβαια είναι ακόμη πιο δύσκολη, αφού δεν έχει γίνει καν έστω κι απλή καταγραφή τους. Πάντως γίνεται γενικά δεκτό από όσους ασχολήθηκαν με το αντικείμενο (Μουτσόπουλος, Χρήστος Παπουτσάκης), ότι οι παλιότερες ανάγονται στην όψιμη εποχή του χαλκού (γύρω δηλαδή στην 3η χιλιετία π.Χ.), ενώ οι νεώτερες φθάνουν μέχρι και τους πρώτους Χριστιανικούς χρόνους.


Ο λαός που σχεδίασε τα ακιδογραφήματα του Παγγαίου ήταν ένας λαός ποιμενικός, (ο κύριος όγκος των ακιδογραφημάτων φαίνεται να προέρχεται από τα Θρακικά φύλα που ήδη πριν από τη γεωμετρική εποχή κατοικούσαν στο Παγγαίο, όπως λ.χ. οι Σάτρες που μνημονεύουν σαν μονίμους κατοίκους του Παγγαίου οι ιστορικοί των κλασσικών χρόνων της Ιστορίας μας), ζούσε πάνω στο όρος σε κατάσταση αρκετά πρωτόγονη, ακόμη κι όταν πλέον στα παράλια του βορείου Αιγαίου οι πόλεις της νότιας Ελλάδος είχαν αρχίσει να ιδρύουν τις αποικίες τους. Ζούσε απομονωμένος αλλά με πολιτιστική αυτοτέλεια. Ασκούσε το κυνήγι σαν ουσιαστικό μέσον πορισμού τροφής και γι' αυτό διατήρησε ιδέες και συνήθειες που είχαν πιο πρωτόγονο χαρακτήρα. Ήταν ένας λαός στον οποίο το άλογο αποτελούσε σημαντικό βοηθό στην σκληρή ζωή του.

Μ' αυτά τα δεδομένα ήταν φυσικό ο λαός αυτός να σχεδιάσει πάνω στον σκληρό ασβεστόλιθο ό,τι τον εντυπωσίαζε ή ό,τι αποτελούσε σημαντικό κομμάτι της ζωής του. Έτσι σχεδίασε, φυσικά, ζώα, πολλά ζώα, σαν αυτά που κυνηγούσε στο Παγγαίο, (ελάφια, ζαρκάδια, μικρά ζώα αλλά και λύκους που επιτίθενται σε ελάφια, αλεπούδες, τσακάλια, σκύλους), των οποίων πρόσεχε πάντοτε να δείχνει το φύλο και τα οποία πολύ συχνά έχουν πάνω τους καρφωμένα τα βέλη που ο ίδιος είχε τοξεύσει εναντίον τους! Ζωγράφισε επίσης τα όπλα του κυνηγιού, (κυρίως τόξα και δόρατα), φίδια και μερικές φορές, γιατί όχι; και τον ίδιο του τον εαυτό, συνήθως πάνω σε άλογο να κρατάει το δόρυ του!



Σε μια μόνη περίπτωση ένας ιππέας φαίνεται να κυνηγάει με το δόρυ του ένα ζώο. Άνθρωποι και ζώα σχεδιάζονται με υποτυπώδη τρόπο, με απλές και λιτές γραμμές, είναι όμως πολύ εκφραστικοί. Ιδιαίτερα εκείνα τα σχέδια που αποτελούνται από δύο απλές παράλληλες γραμμές, (όπως είναι τα βραχογραφήματα του παλιού Χορτοκοπίου) και φαίνονται να είναι τα παλαιότερα, είναι συνάμα και τα ωραιότερα.

Εκείνο που κάνει πάντως την μεγαλύτερη εντύπωση είναι η αυτοπεποίθηση του άγνωστου καλλιτέχνη, η εμπιστοσύνη που δείχνει αυτός να έχει στον εαυτό του και στο σχέδιό του. Με δεδομένο λοιπόν το μέγα σχετικά πλήθος τέτοιων ακιδογραφημάτων σ' ολόκληρο το Παγγαίο καθώς και το γεγονός ότι αυτά αποτελούν μερικά από τα πιο πρώιμα πολιτισμικά στοιχεία του, αποτελεί αφενός μεν πρόκληση για έρευνα προς ολόκληρη την επιστημονική κοινότητα η μελέτη αυτών των ακιδογραφημάτων, πολύ περισσότερο όμως αποτελεί για μας τους Παγγαιορείτες μέγιστη, ιερή θα έλεγα υποχρέωση, να τα προστατεύσουμε, να τα υποδείξουμε στους αρμόδιους επιστήμονες και να αλληλοενημερωθούμε για τη σπουδαιότητά τους στην ιστορία του τόπου μας και για την ανάγκη να παραμείνουν αυτά στις θέσεις τους κι όχι να καταλήξουν ανατιναγμένα στα βάθη των φαραγγιών, όπως δυστυχώς παρατήρησε ο γράφων πριν λίγο καιρό στην περιοχή του Παλιού Χορτοκοπίου.



 Δείτε επίσης:

ΕΡΕΥΝΑ-ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΙΣ ΒΡΑΧΟΓΡΑΦΙΕΣ
http://www.visaltis.net/2013/11/blog-post_11.html

ΤΑ ΑΙΝΙΓΜΑΤΙΚΑ ΒΡΑΧΟΑΝΑΓΛΥΦΑ ΤΩΝ ΦΙΛΙΠΠΩΝ(ΒΙΝΤΕΟ)
https://www.youtube.com/watch?v=-Xjt0rhnsmk

2 σχόλια:

  1. Καλημέρα, λίγο καθυστερημένα να θυμίσω ότι η 3η π.Χ. χιλ. είναι η εποχή των σοφών μεταλλουργών Μινυών - Αργοναυτών οι οποίοι ανήκαν άλλοι στα γένη των θεών και άλλοι στο γένος των Ηρώων. Είχαν την γνώση του χάρτη τ' ουρανού (διαίρεση τ' ουρανού) με την οποία εντόπιζαν τις φλέβες της γης ώστε με ακρίβεια ν' ανοίγουν μίνες - αγωγούς - στοές των θαυμαστών υδραυλικών τους έργων και ορυχείων! Άστρα και αστερισμοί στη μυθολογία αναφέρονται ως αγέλες και σμήνη... με μεγαλήτερη κυνηγό της Αρτέμιδα - Μεγάλη Άρκτο και τον Απόλλωνα - Μέγα Κύνα. Για τις βαχογραφίες του Παγγαίου δεν έχω συνολική απεικόνηση αλλά από το έργο του Χ. Παπουτσάκη η συνολική απεικόνηση των βραχογραφιών του Ασφέντου κατά τη γνώμη μου αναφέρεται σε χάρτη τ' ουρανού (ενδεικτικά, Μ. Μπαρδάνης, "Απειραθίτικα" 3 (1988-89), σ.434-440,, Χ. Ντούμας διάφορες δημοσιεύσεις, Αμαλία Ανδρουλιδάκη, "οι αντιλήψεις στην αρχαιότητα περί γέννεσης και εντοπισμού μετάλλων", Δ' ΔιεθνέςΣιφναϊκό Συμπόσιο, 25-26 Ιουνίου 2010, Αριστοτέλης Μετεωρολογικά Ι,2, κλπ.). Ο άνθρωπος πρέπει να σηκώσει το βλέμμα του και πάλι στον ουρανό και ιδιαίτερα οι αρχαιολόγοι. Καλή Κυριακή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπήτή kynorodi καλημέρα!

      Ευχαριστώ πολύ για τις τόσες ενδιαφέρουσες παραμέτρους που έθεσες. Όντως οι Μινύες είναι ένα κεφάλαιο της ιστορίας μας-προμυκηναϊκό-που αξίζει περισσότερης μελέτης. Συμφωνώ απόλυτα με την τελευταία φράση σου, διότι οι άνθρωποι απλά εφάρμοσαν στην ζωή τους, τους νόμους και την κίνηση που αντιλήφθηκαν στα αρχέτυπα της φύσης γύρω τους και από πάνω τους.

      Εύχομαι υγεία!

      Διαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...