ΠΡΟΣΩΠΑ

ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΤΥΜΒΟΥ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΓΕΡ. ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΥ ΑΡΘΡΑ-ΔΟΚΙΜΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΥΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΡΧΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ. ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 12ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 15ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 13ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 15ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΛΟΓΟΤΡΟΠΙΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ-ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΜΥΘΟΙ & ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ Ο ΚΥΝΙΚΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟ 1821 ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΑΧΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙ ΠΟΙΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ-ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΗΡΩΙΚΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΤΟΥ 1821 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΕΧΝΕΣ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΗ-ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΗ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΗ-ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΧΝΗ-ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΠΩ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΦΩΤΟΘΗΚΗ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΤΕΧΝΙΚΕΣ

Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017

Οἱ Κύπριοι ἐθελοντές στήν ἐπανάσταση τοῦ 1821

Γιάννη Σπανο ρευνητ
Στ νοτιοανατολικότερη σχατι τς Φυλς, τ μαρτυρικ σκλάβα Κύπρο, νας ντίλαλος ντηχε π τρες λληνικς χιλιετίες: «Ες οωνς ριστος, μύνεσθαι περ πάτρης»· χρησμς προπατορικς νουθεσίας. Μεταδίδεται σν μβατηριακ παρότρυνση π γενι σ γενιά, μ τος μηρικος δακτυλικος ξάμετρους στίχους, πο μαρτυρον τ δρο το Κινύρα στν γαμέμνονα, θώρακα, σν ρρηκτο συμβολικ συνεκτικ δεσμό, τν π τν πωτάτων αώνων δελφικν ασθημάτων τν λλήνων τς Μεγαλονήσου μ τος λληνες τς πειρωτικς μητρς πατρίδος κα τς νησιωτικς λλάδας. Τ σύνολο το θνους.

Κα πικς στίχος, μ τν λεγειακ το Τυρταίου: «τεθνάμεναι γρ καλόν, ν προμάχοισι πεσόντι», τν δραματικό το Εριπίδη: «τί γρ πατρώας νδρ φίλτερον χθόνος», τν λυρικό το Καλλίνου: «Τιμ ν τε γρ κα γλαν νδρ μάχεσθαι γς πέρι», συνθέτουν τ συγκλονιστικ μελωδία τς λληνικς ζως τς Κύπρου, πο δόνησε τ στήθη το νήσιλου, μαγνήτισε τν Κίμωνα κα τν Παυσανία, προσέλκυσε τος ωνες, στς θρυλικς ναυμαχίες ναντίον τν Περσν, τν ναύαρχο το μεγάλου λεξάνδρου, τν Νέαρχο, ν θαυμάσει τος συμπλέοντες ναυμάχους το Νησιο, κα τν σοκράτη ν πιδιώκει νάθεση τς γεσίας τν λλήνων στν Εαγόρα τς Σαλαμίνας κα τν Νικοκλέα.

Τέτοιο τ τραγούδι πο φλόγισε τν Διγεν κρίτα τς Κύπρου γι ν νικήσει τν Χάρο, σ μία μοναδικ πάλη στν λληνισμό, πο μελώδισε τν μνο τν καιομένων 13 μοναχν τς Καντάρας τ 1231, τν λένη Παλαιολογίνα, κόρη το δεσπότη το Μωρέως, ν πιβάλει τν λληνικ γλώσσα στ φραγκοκρατούμενη Κύπρο, ν προβάλει τν θνικ συνείδηση στ μέσα του 15ου αώνα κα ν συναρπάσει τος παναστάτες, τν Ρ λέξη τ 1427 κα τν άκωβο Διασσωρριν τ 1563, μ προεξάρχον τ θνικ στοιχεο, σν δύναμη τν ντιστάσεων, ταν, κατ Γεώργιο Ζώρα, Κύπρος ταν « πρωτοποριακ σκοπι το λληνισμο» πο νίκησε τν φραγκισμ μ τ θνικό της φρόνημα, ργότερα δ ν μπνεύσει ντιστάσεις τν τν 1571, 1578, 1600, 1606, 1608, 1764, 1798, 1821.

π τ 1797 θνικ γωνιστικ συνείδηση τν Κυπρίων ριοθετεται π τν ωάννη Καρατζ, ναν π τος 7 συντρόφους το Ρήγα το Βελεστινλ πο μαρτύρησαν μ τν μεγάλο ραματιστή. Τ’ δέλφια, γγελος κα Ζήνων σπεύδουν στν ερ Λόχο το λεξάνδρου ψηλάντη, πολεμον στς μάχες το Δραγατσανίου κα τς Μονς Σέκου. Μαζί τους κι γγελς Μιχαλ Κύπριος. ταν προδρομικς παρουσίες στν πανάσταση, πο νοιξαν τν πύλη τν θυσιν κατοντάδων Κυπρίων.


ρχιεπίσκοπος Κυπριανός, μυημένος στ Φιλικ ταιρεία π τ 1818, εχε λληλογραφία μ τν λέξανδρο ψηλάντη. Στ Δοκίμιο το Φιλήμονος Α5354 μαρτυρονται συνεργασία κα ο σύνδεσμοι, Δημήτριος ππατρος, ντώνιος Πελοπίδας, Θεόφιλος Θησέας. Στ ΙΕ΄ ρθρο το Γενικο Σχεδίου τς Φιλικς διατυπώνονται ο ροι τς Κυπριακς συμμετοχς στν πανάσταση, μ τν πογραφ το «Καλο», δηλ. το ψηλάντη. «ντν φάνην σταπ ες τν Μωρι τ μέρη», κατ τ πος το Βασίλη Μιχαηλίδη, ο Κύπριοι παναστάτες ρχισαν κατ κύματα ν συρρέουν στν λλάδα.

Στς 19 ουνίου 1821 γέμισαν τ καράβια το Κανάρη, στν σπρόβρυση τς Λαπήθου. Παράλληλη ποιητικ μαρτυρία γι πόπλουν παναστατν π τν Καρπασία. Ο σφαγς το ουλίου 1821, 480-2000 προκρίτων κα κληρικν, ο δεσμεύσεις περουσιν, ποκεφαλισμς τς γεσίας, δν τρομοκράτησαν τν Κυπριακ λληνισμό. Ο νέοι σπευδαν στν παναστατημένη λλάδα κα πολεμοσαν ρωϊκά. Στ λληνικ ρχεα καταγράφονται πέραν τν 580.

Μάλιστα, ο Κύπριοι παναστάτες, κατ τν πικ ποιητή, ρμένιζαν μ τ ραμα τς Μεγάλης λλάδας κα τ δεολογικ στοιχεο εναι βροντόλαλο: Πήγαιναν ν πολεμήσουν μ προορισμ τν Κωσταντινούπολη. Κατ τν στορική μαρτυρία το Βασίλη Μιχαηλίδη: «Επαν μου πς φύασιν ποτζιε πο τ Καρπάσιν Μία κοπ παίδκιοι τοπιανο τζια πς παν πέρα». παναστατική, ματωμένη κφραση τς τοιμότητας τς μάχιμης ατοθυσίας, στν βωμ τς ερότερης τν διαιώνιων διεκδικήσεων, το λυτρωμο τς καρδις το θνους, τς πρωτεύουσας, βασιλίδος τν πόλεων, τς κολυμβήθρας τς λληνικς ψυχς, τς Κωσταντινούπολης, το μαγνητικο πόλου τς ραματιζόμενης τὴν ἐλευθερία τῆς Ρωμηοσύνης.

Ἡ σκλάβα Πόλη ἦταν ὁ ἀπώτερος σταθερὸς σκοπὸς τῶν Κυπρίων ἐπαναστατῶν τοῦ ’21 καὶ τὰ νικητήρια εὐχαριστήρια στὴν Ὑπέρμαχο Στρατηγό, ἡ 68 μεγάλη προσδοκία τῆς ἱστορικῆς καταξίωσης. Χαρακτηριστικὰ τῆς ὁλόψυχης συμμετοχῆς τῶν Κυπρίων στὴν Ἐπανάσταση καὶ οἱ ἐκποιήσεις τῶν περουσιῶν καὶ ἡ μεταφορὰ χρημάτων στὴν ἐπαναστατημένη Ἑλλάδα. Παραδείγματα οἱ ἀδελφοὶ Θησεῖς, Θεόφιλος, Νικόλαος, Κυπριανὸς καὶ ἄλλοι ποὺ συντηροῦσαν ἰδίαις δαπάναις σώματα ἐπαναστατῶν. Ἔδωσαν τὰ πάντα, καὶ μερικοὶ ἀπὸ τοὺς ἐπιζήσαντες πέθαναν ἐπὶ τῆς ψάθης, ὅπως μαρτυροῦν οἱ θυγατέρες τοῦ Χαράλαμπου Μάλη καὶ οἱ κόρες τῶν Θησέων σὲ ἐπιστολές τους.

Ἐνδεικτικὸ τὸ μήνυμα τῆς 25ης Ἀπριλίου 1825 πρὸς τὸ Ἐκτελεστικόν: «Σεβαστὴ Διοίκησις! Ἡμεῖς ἐχάσαμεν μαζὶ μὲ τὴν πατρίδα καὶ τὰς οἰκίας μας. Εἴδομεν τοὺς συγγενεῖς μας ἐσφαγμένους καὶ ἐνταῦθα, ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ Ἱεροῦ Ἀγῶνος, ἀγωνιζόμενοι, τρέφομεν αὐτὰς τὰς ἐλπίδας, τοῦ ν’ ἀνακτήσωμεν τὴν πατρίδα ἐλευθέραν».

Συναρπαστικὴ καὶ ἡ ἰδέα τοῦ πατριωτισμοῦ τῶν Κυπρίων καὶ ἡ πίστη στὴν αἰωνιότητα τῆς Φυλῆς, ἀπὸ τὴν ποιητικὴ διακήρυξη τοῦ Κυπριανοῦ: «Ἡ Ρωμηοσύνη ἐν Φυλῇ συνότζιαιρη τοῦ κόσμου! Κανένας δὲν εὑρέθηκεν γιὰ νὰ τὴν ἐξιλείψει, Ἡ Ρωμηοσύνη ἐν νὰ χαθεῖ ὄντας ὁ κόσμος λείψει». Ἐθνικὴ βεβαιότητα, ποὺ ὁ Βασίλης Μιχαηλίδης ἀκούει ἀπὸ τὸν τηλεβόα τῆς διαλαλούμενης πίστης τοῦ ἐθνομάρτυρα Ἀρχιεπίσκοπου, γιὰ τὴν ἄρρηκτη διάρκεια τῆς Φυλῆς ὣς τὴ συντέλεια τοῦ κόσμου.

Ἡ ὑπαρξιακὴ φιλοσοφία καὶ ἡ βιοτικὴ πεποίθηση τῶν Κυπρίων ποὺ ἔκτοτε σπεύδουν σ’ ὅλους τοὺς ἐθνικοὺς ξεσηκωμοὺς καὶ τοὺς πολέμους στὴ μητέρα πατρίδα, γιὰ νὰ ὁριοθετήσουν μὲ τὰ λευκά τους κόκκαλα τοὺς δρόμους τῶν πεπρωμένων κάθε γενιᾶς ποὺ ἔρχεται στὸν κόσμο μὲ τὸ προπατορικὸ χρέος τοῦ αὐτοσεβασμοῦ καὶ τῆς αὐτοθυσίας γιὰ τὴν ἀπόκτηση ἢ τὴ διατήρηση τῆς ἐλευθερίας. Ἡ συμβολὴ τῶν Κυπρίων εἶναι ἀενάως ἐκπληκτική. Οἱ πόθοι συνταρακτικοί.

Ἐνδεικτικὲς οἱ δυὸ ἐπιστολὲς πρὸς Καποδίστριαν, ἐκ μητρὸς Κυπρίου, τῆς 19ης Αὐγούστου καὶ τῆς 17ης Νοεμβρίου 1828.

Ἀλλὰ συγκλονιστικὲς καὶ οἱ μαρτυρίες προσωπικοτήτων τῆς ἐπανάστασης: Ὁ Κολοκοτρώνης, ὁ Μαυροκορδάτος, ὁ Σταματελόπουλος, ὁ Γρίβας, ὁ Χατζηχρίστος, ὁ Γιατράκος, ὁ Πετιμεζᾶς, ὁ Λόντος, ὁ Παπαδιαμαντόπουλος, ὁ Κριεζώτης καὶ πλῆθος ἄλλων κορυφαίων ἡγετῶν καὶ ὁπλαρχηγῶν ὑμνοῦν μὲ ἔγγραφά τους τοὺς Κυπρίους ἐπαναστάτες ποὺ πολέμησαν παντοῦ, σπέρνοντας τὴ ματωμένη γῆ μὲ τὰ ἱερὰ ὀστὰ τῶν ἐθνικῶν τους ἀξιώσεων. Στὸν Μωριά, στὴ Ρούμελη, στὸ Αἰγαῖο, στὴν Τριπολιτσά, στὸ Ναύπλιο, στὴν Κόρινθο, στὸ Μεσολόγγι, στὸ Φάληρο, στὴν Πάτρα, στὰ Δερβενάκια,

Ὁ Κύπριος ἀγωνιστής τοῦ 1821, Ἀρχιμανδρίτης Θεόφιλος Θησέας  στὸ Ἄργος, στὴν Κάρυστο, στὴ Λειβαδιά, στὴν Αθήνα, στὴ Θήβα, στὶς Σπέτσες, στὴ Σάμο, στὸ Πέτα, στὸ Ναυαρίνο, στὸ Νεόκαστρο, στὸ Χαϊδάρι, στὴ Χίο, στὴν Κρήτη, ὅπου σκάψεις σ’ αἱματόβρεκτα χώματα καὶ νεκροταφεῖα θὰ βρεῖς λείψανα Κυπρίων. Ἀπὸ τὴν Ἤπειρο καὶ τὴ Μακεδονία ὣς τὸ Σαγγάριο.

Ὁ Κανάρης μνημονεύει τὸν Κωσταντῖνο Κυπριώτη. Πολέμησε σ’ ὅλες τὶς μάχες καὶ σκοτώθηκε. Τὸν γιό του Γεώργιο, ποὺ ἔπεσε πολεμώντας, συνειδητὸς συνεχιστὴς τοῦ ἡρωϊσμοῦ τοῦ πατέρα του. Στὸ Μεσολόγγι καὶ στὸ Φάληρο ἑκατόμβες οἱ Κύπριοι ἐθελοντές. Ὁ Χατζηαργυροῦ βεβαιώνει τὴν παλληκαριὰ τοῦ Ἰωάννη Κυπρίου. Ὁ Πετρόμπεης, ὁ Μακρυγιάννης ὑμνοῦν «τὸν ἀνδρειότερο καὶ γεννότερον» Ἀγγελὴ Κύπριο, ὁ Κολοκοτρώνης τὸν Ἰωάννη Γεωργίου, ὁ Μαυροκορδάτος τὸν Κύπριο ποὺ ἐπ’ ἰδίῳ κινδύνῳ τὸν ἔσωσε ἀπὸ κακοποιούς.

Ὁ Μακρυγιάννης πλέκει τὸ ἐγκώμιο τοῦ Μιχάλη τοῦ Κύπριου, τοῦ μόνου ἐθελοντῆ ἀγγελιαφόρου, ποὺ κολύμπησε ἐπὶ ὧρες μεταφέροντας σὲ ἀγγλικὸ πλοῖο τὸ μήνυμα τοῦ κινδύνου τῶν πολιορκουμένων ἐπαναστατῶν στὸ Νιόκαστρο.

Κρίνεται ἀναγκαία ἡ ἀναφορά, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, καὶ τῆς συνέχειας: Οἱ Κύπριοι τοῦ ’21, συγκρότησαν τὴ «Φάλαγγα τῶν Κυπρίων» μετά τὴν Ἐπανάσταση. Ὁ Ἰωαννίκιος κήρυξε τὴν ἐπανάσταση τῆς Καρπασίας καὶ ὁ Νικόλαος Θησέας τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, τὸν Ἰούλιο τοῦ 1833. Ὁ στρατηγὸς Χατζηπέτρος δείχνοντας τὰ παράσημά του ἔλεγε: «Αὐτὰ μοῦ τὰ ἔδωσεν ἡ παλληκαριὰ τῶν Κυπρίων»!

Τὸ 1854 οἱ Κύπριοι προέλασαν στὴν Ἤπειρο καὶ τὴ Θεσσαλία. Τὸ 1866 ἔτρεξαν στὴν Κρήτη. Τὸ 1880 στὴ Θεσσαλία καὶ στὴν Ἤπειρο. Τὸ 1897, 7.000 πῆγαν στὸν πόλεμο ἐθελοντές. Κατὰ πληθυσμικὴ ἀναλογία περισσότεροι ἀπὸ κάθε ἄλλο τμῆμα τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Τὸ 1910 συγκρότησαν τὴν κυπριακὴ πυροβολαρχία. Τὸ 1912, 2500 Κυπρίων πολέμησαν στοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους. Ἐπὶ κεφαλῆς ὁ Δήμαρχος Λεμεσοῦ Χριστόδουλος Σῶζος ποὺ ἔπεσε στὸ Μπιζάνι, στὴν κορφὴ τοῦ Ἁγίου Ἠλία, στὶς 6 Δεκεμβρίου 1912. Ἐπιστολὴ στὴ σύζυγό του, ἐνδεικτικὴ τοῦ ἐθνικοῦ πάθους ποὺ ἐνέπνεε τὸν ἄνδρα. Ὁ ἥρωας, μὲ τὸ Μητροπολίτη Κιτίου 1910-1918, Μελέτιο Μεταξάκη, τὸν Μακάριο Μυριανθέα, μετέπειτα Κυρηνείας καὶ Ἀρχιεπίσκοπο Μακάριο Β΄, ἀξίωσαν ἀπὸ τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο κατάταξη στὴν πρώτη γραμμὴ τοῦ μετώπου!

Στοὺς Βαλκανικοὺς καὶ οἱ Εὐάγγελος Χατζηιωάννου, βουλευτὴς Λάρνακας, ὁ Πάφιος φοιτητὴς Πέτρος Χατζηαργυροῦ ποὺ ἔπεσε σὲ μάχη, ὁ Κωσταντῖνος Χαρικλέους, ὁ Προκόπης Χατζημιλτὴς (Ἐπισημάνσεις τοῦ Πανεπιστημιακοῦ Πέτρου Παπαπολυβίου). Στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατατάχτηκαν 11 χιλιάδες καὶ πολέμησαν στὴ Μακεδονία. Τὸ 1919 ἔσπευσαν στὴ Μικρασία. Ὁ ἰωνικὸς τύπος ὕμνησε τὴν παλληκαριά τους, (ἐφ. «Τηλεγράφος Σμύρνης»).

Χαρακτηριστικὴ ἡ διαδήλωση δυὸ χιλιάδων στὴ Λευκωσία, ἔξω ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πρεσβεία, ποὺ ζητοῦσαν πλοῖο νὰ πᾶνε πολεμιστὲς στὴ Σμύρνη!… (8 Ἰουνίου 1920). Οἱ ἐθελοντὲς στὴ Μικρασία ἀνέρχονται σὲ 5.972. (Ἀπὸ Λευκωσία 2158. Ἀμμόχωστο 974, Λεμεσὸ 850, Λάρνακα 600, Κερύνεια 390, Πάφο 1000). Στὸ Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο 20.000 πολέμησαν στὴν Ἑλλάδα, ἐπὶ συνόλου 35 χιλιάδων ἐθελοντῶν ποὺ κατατάχτηκαν στὸν συμμαχικὸ στρατὸ κι ἔβαψαν μὲ τὸ αἷμα τους τὴν Πίνδο καὶ τὴ Βόρεια Ἤπειρο.

Βέβαια δὲν ἦταν μόνο ὅσοι μποροῦσαν νὰ πάρουν ὅπλο καὶ νὰ πολεμήσουν γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἦταν καὶ ὁ ἄμαχος πληθυσμὸς ποὺ σὲ παγκύπριους ἐράνους ἔστελλε στὴν Ἑλλάδα σὲ χρυσάφι, τὶς βέρες, τὰ βραχιόλια, τὰ ἐνώτια, τὰ πολύτιμα στολίδια. Τὸ 1914 γιὰ παράδειγμα ἡ προσφορὰ στὸ Ἔθνος ἀνερχόταν σὲ 16 χιλιάδες χρυσὲς λίρες! Τὸ 1940 διενεργήθηκαν ἔρανοι μὲ προσφορὰ χρυσοῦ γιὰ τὴν Ἑλλάδα (Ἐφημερίδα «ΧΡΟΝΟΣ» 21.11.40). Τὸ 1951, μισὸ ἑκατομμύριο λιρῶν γιὰ τὴν Ἑλλάδα («ΕΘΝΟΣ» 16.1.1951) γιὰ τὴν ἐπούλωση τῶν πληγῶν ἀπὸ τὴν κατοχὴ καὶ τὸν ἐμφύλιο.

Τὸ Νοέμβριο τοῦ 1920 ἀναχώρησαν γιὰ τὴν Ἑλλάδα δάσκαλοι γιὰ ὑπηρεσία. Στὶς 3 Ἀπριλίου 1921, ἐν μέσῳ πανηγυρισμῶν προκηρύχθηκε ἔρανος μὲ τίτλο «Τὸν ὀβολόν σας πρὸς προέκτασιν τῶν ἐθνικῶν συνόρων», («Κῆρυξ», 3 Ἀπριλίου 1921).

Στὶς 21 Ἰουνίου 1922, ὁ Μητροπολίτης Πάφου Ἰάκωβος ἀποπλέει γιὰ τὴ Σμύρνη ἐπὶ κεφαλῆς ἐθελοντῶν καλογήρων! Στὶς 5/18 Μαΐου 1922 ἡ «ΕΝΩΣΙΣ» καλεῖ τὸν λαὸ νὰ συνεισφέρει σὲ ἔρανο γιὰ τὴ Μικρασιατικὴ ἐκστρατεία. Γράφει: «Ἡ κλαγγὴ τῶν ἑλληνικῶν ὅπλων ἀντηχεῖ ἐπὶ τῶν δυσβάτων κορυφογραμμῶν τῶν Μικρασιατικῶν ὀρέων καὶ ὁ Ἕλλην στρατιώτης σκορπίζει ἐκ νέου τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν ζωὴν εἰς τοὺς ἀπὸ 4 αἰώνων καταδυναστευομένους Ἑλληνισμοὺς τῆς περικαλλοῦς τῆς Ἰωνίας Νύμφης…».

Ἦταν καὶ ἡ ἀρθογραφία τῶν ἐφημερίδων τῆς Κύπρου ἀπὸ τὸ 1878 καὶ ἐντεῦθεν. Ἔχω καταθέσει τοὺς τίτλους ὅλων τῶν ἐφημερίδων καὶ τῶν ἄρθρων ποὺ τεκμηριώνουν καὶ εἰδησεογραφικὰ τὴν ἀφοσίωση στοὺς ἀγῶνες τοῦ Ἔθνους καὶ στὸν προαιώνιο πόθο τῆς Ἕνωσης μὲ τὴ μάνα Ἑλλάδα. Κλίνω μὲ τὴν ἀποκάλυψη ὅτι μετὰ τὸν ἀγώνα τῆς ΕΟΚΑ, ὁμάδα Κυπρίων ἀγωνιστῶν φοιτητῶν στὴν Ἀθήνα καὶ στὴ Θεσσαλονίκη ἄρχισαν προπαρασκευὴ γιὰ ἀπελευθερωτικὸ ἀνταρτικὸ στὴ Βόρεια Ἤπειρο. Ζητήσαμε ἀπὸ τὸν Διγενὴ νὰ ἡγηθεῖ τοῦ Ἀγώνα, ἀλλὰ οἱ ἐξελίξεις μᾶς ὁδήγησαν στὴν Κύπρο γιὰ τὴν ἀντίσταση στὰ τουρκικὰ σχέδια…

Ἦταν ἡ τελευταία ὣς τώρα ἀπόφαση ἀγωνιστικῆς συμμετοχῆς στὴν ἐθνικὴ ἀνάγκη ποὺ θέριευε τοὺς ἀγωνιστὲς τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγώνα κατὰ τὴν τετράχρονη ἐποποιΐα τῶν θυσιῶν γιὰ τὴν Ἑλλάδα, στὶς κρεμάλες τῶν Ἄγγλων, στὰ Στρατόπεδα Συγκεντρώσεων, στὶς Κεντρικὲς Φυλακές, στοὺς θαλάμους βασανιστηρίων καὶ στὰ ὁρμητήρια τῶν ἀδούλωτων βουνῶν τῆς Μεγαλονήσου. Ἡ ἴδια ἄχρονη καὶ ἀμέτρητη ἀγάπη γιὰ τὴν Ἑλλάδα ὑγραίνει μὲ τὸ δάκρυ τῆς ὑπέρτατης συγκίνησης, τὴν ἀταλάντευτη, προαιώνια συμφωνία τῶν ἐγκλωβισμένων τῆς Ἁγίας Καρπασίας, τῶν ἀπομενόντων Προμηθέων τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἐκείνων ποὺ ἐπαναλαμβάνουν τὴν ἄχρονη ἀξία τοῦ Συμωνίδειου ἐπιγράμματος γιὰ τοὺς Λακεδαιμονίους τῶν Θερμοπυλῶν δυὸ χιλιάδες τετρακόσια ὀγδόντα ἑφτὰ χρόνια πρίν!

Ἐκείνων ποὺ μένουν θέλοντας ἁλυσοδεμένοι στὸν ἱερὸ βράχο τῆς χερσονήσου τῶν ἁγίων, τῆς ἀνατολικότερης ἐσχατιᾶς τοῦ Ἑλληνισμοῦ, στὴν Ἁγία Τριάδα τῆς Ἰωνικῆς Αἰγαλούσης, κοιτίδας δεκάδων παρασημοφορημένων ἐθελοντῶν τοὺς ἐθνικοὺς πολέμους καὶ προπυργίου ἑνωτικῶν συλλαλητηρίων (ἐφ. «Ἕνωσις», Μάιος 1912) καὶ τῶν ἑλληνικῶν ἀγώνων καὶ στὸ Ριζοκάρπασο, πιστοὶ στοὺς ὑπέρτατους ἄγραφους νόμους τῆς πατρίδας. Στὸν προμαχώνα, ὅπου οἱ γέροντες καὶ τὰ παιδιὰ τοῦ παρατεινόμενου μαρτυρίου τῆς δεύτερης τουρκοκρατίας τῶν 33 χρόνων, σὰν νὰ μιλοῦν γιὰ τὴν Ἑλλάδα δακρύζουν. Καὶ τὸ δάκρυ τῆς ἀγάπης, προσκλητήριος λυγμὸς πρὸς τὸ χρέος τῆς μεγάλης ἀναμονῆς, ἐλεύθεροι Ἕλληνες ἀδελφοί».

Πηγή: Ενωμένη Ρωμηοσύνη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...