O Κύπριος ζωγράφος Συμεών Αυξέντης (15ος-16ος αι.)

Ο Συμεών Αυξέντης  συνέχισε την αγιογραφική παράδοση του ναού του Αρχαγγέλου στον Πεδουλά της Λευκωσίας (1475), ακολουθώντας τη Μακεδονική Σχολή. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η αγιογράφηση (1511) της εκκλησίας του Αρχαγγέλου Ποδίθου Κακοπετριάς.

Ο Κρητικός ζωγράφος Νικόλαος Φιλανθρωπηνός, (15ος αιώνας)

Ανάμεσα στους ζωγράφους για τους οποίους ο Mario Cattapan είχε ανακαλύψει καινούργια έγγραφα ήταν και ο Νικόλαος Φιλανθρωπηνός (γνωστός ήδη από παλαιότερη έρευνα του ακαδημαϊκού κ. Μανούσου Μανούσακα, για τον οποίο είχε δημοσιεύσει ένα μόνο έγγραφο. Η τυχαία ανακάλυψη άλλων εγγράφων στα Αρχεία της Βενετίας από την υπογράφουσα απέφερε μερικά επιπλέον στοιχεία για τον ζωγράφο. 

Φίλιππος Γουλ: Ο σημαντικότερος ζωγράφος του 15ου αιώνα στην Κύπρο

Ο Φίλιππος Γουλ είναι ο σημαντικότερος ζωγράφος του 15ου αιώνα στην Κύπρο. Είναι γνωστός από τις κτιτορικές επιγραφές που σώζονται στις εκκλησίες του Αγίου Μάμα στον Λουβαρά και του Σταυρού του Αγιασμάτι κοντά στην Πλατανιστάσα, τις οποίες διακόσμησε με τοιχογραφίες.

Oι Κρητικοί ζωγράφοι Μανουήλ και Ιωάννης Φωκάς, (15ος αιώνας)

Οι ζωγράφοι Μανουήλ και Ιωάννης Φωκάς είναι πιθανότατα απόγονοι της μεγάλης αριστοκρατικής οικογένειας των Φωκάδων, οι οποίοι κατάγονταν από την Καππαδοκία, μετοίκησαν στην Κων/πολη και ανέλαβαν υψηλά αξιώματα. Θυμίζουμε τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά. Μετά την ερήμωση της Κρήτης από τους Σαρακηνούς, οικογένειες βυζαντινών πηγαίνουν να κατοικήσουν στο νησί.

Ο Πελοποννήσιος ζωγράφος Ξένος Διγενής, (15ος αι.)

Γράφει ο Δημήτρης Μ. Κανακάκης-Αρχιτέκτων

Ο ζωγράφος Ξένος Διγενής από το Μουχλί της Αρκαδίας, είναι ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες περιφερόμενους ζωγράφους μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Ο ζωγράφος έζησε και εργάστηκε στο β΄ μισό του 15ου αιώνα.

Ο Κρητικός ζωγράφος Άγγελος Ακοτάντος, (α΄μισό του 15ου αιώνα)

Άγγελος Ακοτάντος «Η Δέηση»

Χειρ Αγγέλου

Η κρητική σχολή ζωγραφικής υπήρξε η σημαντικότερη καλλιτεχνική εκδήλωση του ελληνισμού μετά την πτώση του Βυζαντίου. Η Κρήτη είχε 20 μεγάλες πόλεις, 10 επισκοπές και αρχιεπίσκοπο – μητροπολίτη που στα πρακτικά των Οικουμενικών Συνόδων κατείχε πάντα υψηλή θέση. Παρουσίαζε λοιπόν όλες τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της χριστιανικής τέχνης.

Οι Κρητικοί ζωγράφοι Ανδρέας και Νικόλαος Ρίτζος, (β΄μισό του 15ου αιώνα)

Ανδρέας Ρίτζος: «J H S», 15ος αιώνας

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Ο Ανδρέας Ρίτζος ήταν ο σημαντικότερος ζωγράφος εικόνων στην Κρήτη το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα. Ζωγράφισε από το 1451 ως το 1492, χρονιά που πέθανε. Όπως και άλλοι ζωγράφοι της εποχής του, είχε την ικανότητα να ζωγραφίζει τόσο σύμφωνα με τη βυζαντινή τεχνοτροπία όσο και με τη λατινική. Το περίεργο είναι πως δεν βρέθηκαν ενυπόγραφα έργα του Ανδρέα Ρίτζου στην Κρήτη. Το σύνολο της γνωστής μέχρι σήμερα παραγωγής του βρίσκεται στην Πάτμο και στην Ιταλία.

Ο Κρητικός ζωγράφος Νικόλαος Τζαφούρης (Β΄μισό του 15ου αιώνα)

Νικόλαος Τζαφούρης «Ελκόμενος Χριστός»

Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης

Λίγα πράγματα γνωρίζουμε για τη ζωή του Νικολάου Τζαφούρη. Υπήρξε σίγουρα ένας από τους σημαντικότερους κρητικούς ζωγράφους του δεύτερου μισού του 15ου αιώνα. Ζούσε και εργαζόταν στον Χάνδακα και ήταν παντρεμένος με τη Maria Pirin. Από ένα έγγραφο του 1492 μαθαίνουμε ότι ο βενετός διοικητής του Ναυπλίου Johannes Nanni παράγγειλε στον Τζαφούρη την εικονογράφηση μιας εικόνας για τον καθολικό ναό του Ναυπλίου που έπρεπε να περιλαμβάνει 23 μορφές. Για το έργο αυτό ο ζωγράφος θα πληρωνόταν 13 χρυσά δουκάτα, τιμή αρκετά υψηλή που φανερώνει ότι την εποχή εκείνη ήταν ήδη ένας καταξιωμένος καλλιτέχνης. Ο Νικόλαος Τζαφούρης πρέπει να πέθανε το 1501.

Ο Κρητικός ζωγράφος Ανδρέας Παβίας, (1440-1512)

Ο Ανδρέας Παβίας υπήρξε σημαντικός αγιογράφος που έδρασε στον Χάνδακα (Ηράκλειο Κρήτης) κατά το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα, όπου και ξεκίνησε τις καλλιτεχνικές σπουδές του για να τις ολοκληρώσει στην Ιταλία. Εκεί μυήθηκε στα μυστικά της τέχνης του Quattrocento, ζωγραφίζοντας κυρίως φορητές εικόνες. Όπως και άλλοι σύγχρονοί του κρητικοί ζωγράφοι, φιλοτέχνησε εικόνες ακολουθώντας διαφορετικές τεχνοτροπίες και αποδίδοντας ποικίλα εικονογραφικά θέματα στα βυζαντινά και "ιταλοκρητικά" του έργα. Τα τελευταία, που απευθύνονταν στην καθολική πελατεία του ζωγράφου, μαρτυρούν γνώση της υστερογοτθικής τέχνης.