Τζοβάνι Μπελίνι, (1435-1516): Το Μουσείο Ζακμάρ Αντρέ, για πρώτη φορά στη Γαλλία αποτίει φόρο τιμής στο έργο του μεγάλου δασκάλου

Μέσα από πενήντα περίπου έργα, ορισμένα από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά, η έκθεση "Giovanni Bellini: Crossed Influences" αναδεικνύει την τέχνη του Μπελίνι και τις καλλιτεχνικές επιρροές στην εικαστική του γλώσσα

Κείμενο: ελc team

Ο Ιταλός ζωγράφος Paolo Uccello, (1397-1475)

Γράφτηκε από την  Κατερίνα Ρουμπέκα

Πάολο ντι Ντόνο, ο επονομαζόμενος Πάολο Ουτσέλλο, (Paolo di Dono ditto Paolo Uccello). Ιταλός ζωγράφος (Πρατοβέκκιο, Φλωρεντία 1397-Φλωρεντία 1475). Το 1407 ήταν βοηθός του Γκιμπέρτι και πιθανόν μαθητής του Γκεράρντο Σταρνίνα. Από το 1425 έως το 1430 βρισκόταν στη Βενετία και κατασκεύασε μαζί με άλλους ψηφιδωτά για τη βασιλική του Αγίου Μάρκου, που έχουν καταστραφεί.

O Γάλλος ζωγράφος Jean Fouquet, (1420-1480)

Pieta 

Γράφτηκε από την  Κατερίνα Ρουμπέκα

Ο Ζαν Φουκέ γεννήθηκε στην Τουρ το 1420. Γάλλος ζωγράφος, διαφωτιστής και μινιατουρίστας από τους διασημότερους της εποχής του. Ταξίδεψε στην Ιταλία, όπου γνωρίστηκε με τον Φρα Αντζέλικο και ζωγράφισε το πορτραίτο του πάπα Ευγενίου Δ'. Από την επαφή του με το νέο πνεύμα της Ιταλικής Αναγεννήσεως, η τέχνη του κέρδισε σε βάθος, χωρίς ωστόσο να απομακρυνθεί από τη γαλλική παράδοση του Μεσαίωνα και γοητεύτηκε από την απόδοση του χώρου στην ιταλική ζωγραφική. Γυρίζοντας από την Ιταλία, ο Φουκέ ευτύχησε να έχει την προστασία του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΑ'.

Ο Φλαμανδός ζωγράφος Jan van Eyck, (1390-1441)

"Οι αρραβώνες των Αρνολφίνι", λεπτομέρεια, 1434

Γράφτηκε από την  Κατερίνα Ρουμπέκα

Ο Φλαμανδός ζωγράφος Γιάν βαν Άυκ (Μάαστριχτ 1390 - Μπρύζ 1441). Ιδρυτής της φλαμανδικής αναγεννησιακής σχολής, σημειώνει τη μετάβαση από το υστερογοτθικό, μεσαιωνικό πνεύμα στην καινούρια νατουραλιστική όραση. Από το 1422 έως το 1425 εργάστηκε στη Χάγη, στην υπηρεσία του κόμη της Ολλανδίας Ιωάννη της Βαυαρίας. Αργότερα έγινε αυλικός ζωγράφος του Φιλίππου του Αγαθού, δούκα της Βουργουνδίας και με την ιδιότητα αυτή ανέλαβε πολλές διπλωματικές αποστολές, όπως την εκτέλεση της προσωπογραφίας της πριγκίπισσας Ισαβέλλας στην Πορτογαλία το 1428-1429. 

Ο Γερμανός ζωγράφος Stephan Lochner, (1408-1451)

«Τρίπτυχο των Τριών Βασιλέων» (περ. 1440), Κεντρικό Τμήμα, Καθεδρικός Ναός της Κολωνίας, Γερμανία.

Γράφτηκε από την  Κατερίνα Ρουμπέκα

Ο Στέφαν Λόχνερ, (Μέερσμπουργκ 1408 – Κολονία 1451), θεωρείται από τους σημαντικότερους υστερογοτθικούς Γερμανούς ζωγράφους, της Σχολής της Κολωνίας, που καλλιέργησε μια θρησκευτική τέχνη γεμάτη μυστικοπάθεια και τρυφερό λυρισμό. Οι δύο σημαντικοί σταθμοί στη διαμόρφωση του Λόχνερ ήταν η περίοδος της διαμονής του στις Κάτω Χώρες, όπου ο Ρομπέρ Καμπίν, πιθανός δάσκαλός του και ο Γιαν Βαν Άυκ, του δίδαξαν τον φλαμανδικό ρεαλισμό, και ένα ταξίδι στη Φλάνδρα. Το 1442 εγκαταστάθηκε στην Κολωνία.

Ο Ιταλός ζωγράφος Andrea Mantegna, (1431-1506)

Ο Παρνασσός (Ο Απόλλων, ο Ερμής, η Αφροδίτη και οι  Μούσες) λεπτομ.  (1495-1497)

Γράφτηκε από την  Κατερίνα Ρουμπέκα

Αντρέα Μαντένια, Ιταλός ζωγράφος (Νησί Καρτούρο, Πάντοβα 1431-Μάντοβα 1506). Γιός ξυλουργού, έδειξε από μικρός την κλίση του στη ζωγραφική και μαθήτευσε στην Πάντοβα, στο εργαστήριο του Φραντσέσκο Σκουαρτσιόνε, που τον υιοθέτησε όταν ήταν δέκα ετών. Η μαθητεία αυτή του επέτρεψε να έλθει σε επαφή με τον ουμανιστικό κύκλο που είχε σχηματιστεί στην Πάντοβα, από τους οπαδούς του Ντονατέλλο, ο οποίος εργαζόταν τότε στον ανδριάντα του Γκατταμελάτα. Από τα πρώτα έργα του Μαντένια, όπως «Η Παναγία με εννέα Αγίους», διακρίνεται η επίδραση της φλωρεντινής τέχνης, που είχε εφαρμόσει την ανακάλυψη της προοπτικής σε γλυπτικά και ζωγραφικά έργα. Πολλοί αναγεννησιακοί καλλιτέχνες, ο Λίππι, ο Πάολο Ουτσέλλο, ο Αντρέα ντελ Καστάνιο και ο Ντονατέλλο, είχαν ήδη εργαστεί για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα στο Βένετο.

Ο Ιταλός ζωγράφος και πρωτοπόρος της Αναγέννησης, Piero della Francesca (1415-1492)

Ιερή Συνομιλία, τμήμα

Γράφτηκε από την  Κατερίνα Ρουμπέκα

Ο Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα και σωστότερα deu Franceschi ήταν Ιταλός ζωγράφος, Γεννήθηκε στο Μπόργκο Σαν Σεπόλκρο, Αρέτσο μεταξύ 1415 και 1420-1492. Ένας από τους πρωταγωνιστές της Αναγεννήσεως και τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες των αιώνων. Διαμορφώθηκε στη Φλωρεντία, όπου πρέπει να πήγε νεότατος. Γνώρισε το έργο του Μαζάτσιο και διαποτίστηκε από την ουμανιστική ατμόσφαιρα που επικρατούσε στους καλλιτεχνικούς κύκλους της εποχής. Την ίδια αποφασιστική επίδραση είχαν στη ζωγραφική του η ρωμαλέα πλαστική αντίληψη του Μαζάτσιο και τα φωτεινά και λιτά χρώματα του Ντομένικο Βενετσιάνο, με τον οποίο ο Πιέρο, όπως αναφέρει ένα έγγραφο του 1439, συνεργάστηκε ως βοηθός στις χαμένες σήμερα τοιχογραφίες της εκκλησίας του Σαντύ Ετζίντιο.

Ο Ιταλός ζωγράφος και γλύπτης Andrea del Verrocchio, (1435 – 1488)

Καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Ιταλού γλύπτη και ζωγράφου Αντρέα ντε Μικέλε ντι Φρανσέσκο ντι Τσιόνι (Andrea de Michele di Francesco di Cioni). Ο Β., που θεωρείται από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες της Αναγέννησης, υπήρξε μαθητής του Τζουλιάνο Βερόκιο (από τον οποίο υιοθέτησε επίσης το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο) και ίσως του ζωγράφου Αλέσιο Μπαλντοβινέτι. Υπήρξε δάσκαλος του Λεονάρντο Ντα Βίντσι.

Ο Ιταλός ζωγράφος Domenico Bigordi ο επονομαζόμενος il Ghirlandaio, (1449-1494)

Γράφτηκε από την  Κατερίνα Ρουμπέκα

Ο Ντομένικο Μπιγκόρντι, ο επονομαζόμενος Γκιρλαντάιο, ήταν Ιταλός ζωγράφος, του Quattrocento, γεννήθηκε το 1449 και πέθανε το 1494 στη Φλωρεντία. Δάσκαλος του Μιχαήλ-Άγγελου και μαθητής του Μπαλντοβινέττι, αποθανάτισε τη ζωή και τα πρόσωπα της Φλωρεντίας του καιρού του. O Γκιρλαντάιο ήταν ένας από τους ζωγράφους, που τα έργα τους τα απολαμβάνουμε πιο πολύ για τον τρόπο με τον οποίο καθρεπτίζουν την γραφική ζωή της εποχής.

O Ιταλός ζωγράφος Pietro Vannucci, ο επονομαζόμενος «Περουτζίνο», (1450-1523)

Αυτοπροσωπογραφία, 1497-1500

Γράφτηκε από την  Κατερίνα Ρουμπέκα

Ο Πιέτρο Βαννούτσι, ο επονομαζόμενος Περουτζίνο, ήταν Ιταλός ζωγράφος που γεννήθηκε στην Τσιττά ντέλλα Πιέβε, Περούτζια, περί το 1450. Είναι άγνωστο ποιος ήταν ο δάσκαλός του, αλλά η φωτεινότητα και η διαφάνεια των πινάκων του μαρτυρούν την επίδραση του Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα. Ο Περουτζίνο, ο κυριότερος καλλιτέχνης της Σχολής της Ούμπρια, ήταν ένας από τους καλλιτέχνες που η γλυκύτητα και η ευλάβεια του ύφους του σε θρησκευτικά θέματα, είχε εμπνεύσει ομόφωνο σεβασμό.

Ο Ιταλός ζωγράφος Luca Signorelli, Cortona, (1445 ή 1450 –1523)

Αυτοπροσωπογραφία

στο παρεκκλήσι του Αγίου Brizio , Ορβιέτο

Ιταλός ζωγράφος, γνωστός και ως Λούκα ντα Κορτόνα (Luca da Cortona). Επηρεάστηκε από τον Πιέρο ντέλα Φραντσέσκα, με τον οποίο φαίνεται ότι εργάστηκε γύρω στο 1470, και από τον Αντόνιο Ντελ Πολαϊόλο, τον πιο συγγενικό με αυτόν καλλιτέχνη στο φλωρεντινό περιβάλλον, όπου αναπτύχθηκε.

Ένα ήδη αρκετά προσωπικό έργο, αν και μέσα στον χώρο των επιδράσεων αυτών, είναι ο Ευαγγελισμός, που βρίσκεται σήμερα στον ναό του Αγίου Φραγκίσκου του Αρέτσο. Στη Μαστίγωση (περ. 1480, Πινακοθήκη Μπρέρα, Μιλάνο) συνδυάζει τον σίγουρο όγκο που καθορίζεται και επιβάλλεται μέσα στον χώρο με τη βοήθεια του φωτός κατά τα διδάγματα του Πιέρο ντέλα Φραντσέσκα· με το τονισμένο δυναμικό περίγραμμα, το έργο μαρτυρεί την επίδραση του Αντόνιο ντελ Πολαϊόλο και τη μέθοδο της ισορρόπησης της σύνθεσης με αντιστηρίξεις.

Ο Ιταλός ζωγράφος Sandro Botticelli (1445-1510)

birth of Venus (λεπτομ)

Ο Σάντρο Μποτιτσέλι ήταν Ιταλός ζωγράφος, διακεκριμένος την περίοδο της Αναγέννησης με το πραγματικό του όνομα να είναι Αλεσάντρο ντι Μαριάνο Φιλιπέπι. Γεννήθηκε στη Φλωρεντία και αποτέλεσε έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες της εποχής του. Ξεκίνησε την εκπαίδευσή του στο εργαστήρι ενός εξίσου φημισμένου ζωγράφου της εποχής,στη Φλωρεντία, του Φιλίπο Λίπι, Filippo Lippi . Ο πρώτος πίνακας που φιλοτέχνησε είναι Η Προσκύνηση Των Μάγων που χρονολογείται γύρω στο 1465-67.

Ο Ιταλός ζωγράφος Giorgione, (1477 - 1510)

Αυτοπροσωπογραφία(;) (π. 1500-1510), Λάδι σε μουσαμά, 52x43 εκ.,

Herzog Anton Ulrich-Museum, Braunschweig

Ο Τζόρτζιο ντα Καστελφράνκο (Giorgio Barbarelli da Castelfranco), γνωστός περισσότερο με το όνομα Τζορτζόνε (Giorgione) ήταν Ιταλός ζωγράφος της ύστερης αναγέννησης. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους καλλιτέχνες του 16ου αιώνα, ιδρυτής της Βενετικής σχολής, καθώς και μια από τις πιο αινιγματικές μορφές στην ιστορία της ζωγραφικής. Οι πηγές του 16ου αιώνα προσδιορίζουν την ταυτότητά του με βάση την πόλη από την οποία κατάγεται, το Καστελφράνκο Βένετο, όπου και πρέπει να γεννήθηκε γύρω στο 1477-1478. Η κατά προσέγγιση ημερομηνία του θανάτου του συμπεραίνεται από μια ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ της Ιζαμπέλα ντ' Έστε και του αντιπροσώπου της, από την οποία πληροφορούμαστε ότι το 1510 ο Τζορτζόνε είχε πεθάνει λίγο καιρό πριν.

Ο πολυπράγμων καλλιτέχνης Leonardo da Vinci, (1452-1519

του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Οι κορυφαίοι καλλιτέχνες, σαν τον Leonardo da Vinci[1], όπως παρατηρεί η El.Munro, εκφράζουν στα έργα τους βαθιά ταραχή, που βρίσκεται σε συνάρτηση με τις πολυκύμαντες ζωές τους. Η προσωπική μου άποψη, είναι, πως το έργο του Μιχαήλ Αγγέλου εκφράζει αυτή την ένταση σε μεγαλύτερο βαθμό, ίσως, επειδή η φύση του, που ήταν πιο εκρηκτική και βίαιη, από την θετικά στοχαστική του Λεονάρντο, βίωνε την οδύνη μιας ιδεολογικής αμφιταλάντευσης. Ωστόσο, μια πλήρης και διεξοδική αναφορά, αντάξια του τεράστιου έργου των δύο καλλιτεχνών, δεν θα ήταν δυνατή στο πλαίσιο αυτής της μελέτης, και έτσι, θα περιοριστούμε στο αναγκαίο, για να φωτίσουμε κάποιες όψεις, που ίσως φανούν χρήσιμες στην εξέλιξη της.

Ο ζωγράφος και χαράκτης Albrecht Durer (1471-1528)

Albrecht Durer, Αυτοπροσωπογραφία

του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Έχω επιλέξει να παρουσιάζω σε ομότροπες τριάδες τους ζωγράφους που μου αρέσουν από διαφορετικές εποχές, επειδή αυτός ο τρόπος, είναι νομίζω ο πιο δημιουργικός και κατάλληλος, ώστε να κατανοείται εύκολα η συνάφεια και η αλληλεπίδραση στο έργο τους. Ο Γερμανός ζωγράφος και χαράκτης Albrecht Durer, υπήρξε ο μεγαλύτερος καλλιτέχνης της περιόδου αυτής στις χώρες του βορρά, Όπως και τον προηγούμενο αιώνα, οι καλλιτέχνες της βόρειας Ευρώπης και των Κάτω Χωρών, όπως είδαμε και στον Μπος, ακολούθησαν, όχι χωρίς κάποιες επιφυλάξεις και αρκετά καθυστερημένα τις καινοτομίες του ιταλικού νότου.

O ζωγράφος Hieronymus Bosch (1450-1516)

Μπος: «Ο Κήπος των γήϊνων απολαύσεων», 1503

Γράφει ο Γεράσιμος Γ. Γερολυμάτος

Αλλάζω εποχή σήμερα και πηγαίνω πιο πίσω στο παρελθόν, για να σας παρουσιάσω τον Ολλανδό ζωγράφο Hieronymus Bosch, που αποτελεί πραγματικά μια πολύ ξεχωριστή περίπτωση. Ο Μπος αρνήθηκε να ακολουθήσει τις κατευθύνσεις της Νέας Τέχνης που ερχόταν από το Νότο, και έμεινε πιστός στις παραδόσεις της γοτθικής τέχνης. Έζησε στην εποχή της μεγάλης πνευματικότητας του ώριμου Μεσαίωνα και στην οδυνηρή παρακμή του κατά την Αναγέννηση, και εκφράζει στη ζωγραφική του τη μεταφυσική αγωνία αυτής της μεταβατικής εποχής.