Ήθη και έθιμα των Θεοφανείων

Τα Θεοφάνεια ή Φώτα ή Επιφάνεια γιορτάζουμε την βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο ή Βαπτιστή. Στην Ελλάδα ο αγιασμός γίνεται για πρώτη φορά την παραμονή των Θεοφανίων και λέγεται «Μικρός Αγιασμός» ή «Πρωτάγιαση» ή «Φώτιση».

Γ’ ΚΥΚΛΟΣ-ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ

Μια βασική συλλογή παραδοσιακών Καλάντων απ'  όλο τον ελληνικό κόσμο

Επιμέλεια: Γ.Γ.Γ

Κάθε ελληνικός τόπος και η μουσική του! Η έκφραση των ανθρώπων του με το ιδιαίτερο ύφος της. Ειλικρινά, δεν είναι κρίμα να χαθεί αυτός ο μουσικός πλούτος, η ποικιλία κι ο θησαυρός της παράδοσης;

Από το παλάτι στην Αγία Σοφία: Ο βυζαντινός αυτοκράτορας πηγαίνει στη χριστουγεννιάτικη Θεία Λειτουργία

 Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Ζ΄ (η επιγραφή τον ταυτίζει με τον Νικηφόρο Γ΄ Βοτανειάτη) ένθρονος, ανάμεσα σε αυλικούς αξιωματούχους. Μικρογραφία του χειρογράφου Coisl. 79 (fol. 2r), β΄ μισό 11ου αιώνα, Εθνική Βιβλιοθήκη Γαλλίας, Παρίσι

Το επετειακό αφιέρωμα του mononews για την ιστορία και τον πολιτισμό του Βυζαντίου για τις Γιορτές των Χριστουγέννων

Γράφει η αρχιτέκτων, ιστορικός της τέχνης Τζένη Αλμπάνη

Επιμέλεια: Μαρία Θερμού

Ποιες ήταν οι εορταστικές τελετουργίες στην αυλή του βυζαντινού αυτοκράτορα; Ποια η πορεία του από τα ανάκτορα προς την Αγία Σοφία; Και ποια η επίσημη ενδυμασία του; Πώς ήταν το επίσημο αυτοκρατορικό τραπέζι με τα πολυτελή σκεύη; Πότε και πώς καθιερώθηκαν οι χριστιανικές γιορτές και ποια ήταν τα έθιμα του Δωδεκαημέρου;

Τα Έπη και οι Μύθοι φορείς της θρησκευτικής αντίληψης των λαών

του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Έπη[1] συναντούμε σε πολλούς λαούς της πρώιμης αρχαιότητας, σε μια εποχή που δεν είχαν αναπτυχθεί ακόμη οι έννοιες της ιστορίας ή της θεολογίας. Το φυσικό έπος για να έχει τον αληθινό του χαρακτήρα, χρειάζεται απαραίτητα τέσσερεις συντελεστές: την εποχή, το περιβάλλον, τα γεγονότα και αυτό που έχει άμεση σχέση με την ύπαρξη του θείου, δηλ. τους ήρωες.

Ο άγνωστος παραθαλάσσιος μητροπολιτικός ναός του Αγίου Δημητρίου

Η μικρή εκκλησία με τα 12 μακρόστενα παράθυρα έγινε στάχτη στην πυρκαγιά του 1890 και στα αποκαΐδια θάφτηκε η ιστορία της Φιλικής Εταιρείας στη Θεσσαλονίκη.

Ήταν ο κήπος της Εδέμ υπαρκτό μέρος; Ιδού τι πιστεύουν οι αρχαιολόγοι

Η ιστορία του Κήπου της Εδέμ, όπως περιγράφεται στη Βίβλο, συνεχίζει να συναρπάζει μελετητές και αναγνώστες, συνδυάζοντας θρησκευτικό μυστήριο, γεωγραφική αναζήτηση και συμβολική ερμηνεία.

Επιμέλεια: Σιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου

Η εκκλησία σπηλιά η οποία βρίσκεται στη νότια πλευρά της Ακρόπολης στην Αθήνα.

Η Παναγία Σπηλιώτισσα είναι διαρρυθμισμένη σε εκκλησία σπηλιά η οποία βρίσκεται στη νότια πλευρά της Ακρόπολης στην Αθήνα και ανατολικότερα κοντά στο χορηγικό μνημείο του Θρασύλλου, το οποίο βρίσκεται πάνω από το θέατρο του Διονύσου. Φ:1917.

Το Ιερό περιεχόμενο των Τεχνών

Του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Ο καλύτερος τρόπος για να προσεγγίσει κανείς την τέχνη είναι πάντα και ο πιο απλός. Αρκεί να αφήσει τα ίδια τα έργα της τέχνης να του αποκαλύψουν τις φανερές και τις κρυφές τους αλήθειες.

Το «Κύπελλο του Ιησού»: Είναι αυτή η αρχαιότερη επιγραφική αναφορά στον Ιησού Χριστό;

Ένα κεραμικό κύπελλο που ανακαλύφθηκε στην Αλεξάνδρεια, με την ονομασία «Κύπελλο του Ιησού» και την επιγραφή «διά Χριστοῦ ὁ γοϊσταῖς», έχει προκαλέσει συζήτηση: μήπως πρόκειται για την παλαιότερη γνωστή μη βιβλική αναφορά στον Ιησού Χριστό; Οι ειδικοί διαφωνούν ως προς τη μετάφραση, τη χρονολόγηση και τις συνέπειες.

Η ιερότητα της τέχνης

του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Για να κατανοήσουμε τη σκέψη και την θρησκεία των ανθρώπων της νεολιθικής περιόδου και της εποχής του χαλκού, θα πρέπει να εξετάσουμε την τέχνη και την έκφραση του θρησκευτικού τους συναισθήματος. Η τέχνη της εποχής εκείνης είχε διαφορετικούς λόγους ύπαρξης, από ότι η σύγχρονη σε εμάς τέχνη. Αν και ορισμένα της στοιχεία παραμένουν ενεργά και σήμερα ακόμα, συνδεόταν περισσότερο με τη μαγική και θρησκευτική τελετουργία της προϊστορικής τέχνης προς την οποία ήταν, βεβαίως, πλησιέστερη χρονικά.

Η Αίγυπτος κλείνει τη Μονή Σινά και δημεύει την περιουσία της

Η απόφαση για το χριστιανικό μοναστήρι, Μονή της Αγίας Αικατερίνης Σινά, ελήφθη χθες από αιγυπτιακό δικαστήριο. Η Αίγυπτος προχωρά στην έξωση των μοναχών από αυτό.

Η στιγμή της Ανάστασης

Όπως γνωρίζουμε η Καινή Διαθήκη δεν αναφέρει μαρτυρία για την Ανάσταση του Ιησού. Δεν υπάρχει αναφορά αυτόπτη μάρτυρα. Οι αφηγήσεις της Αγίας Γραφής ξεκινούν με την παρουσία των γυναικών που έφθασαν στον τάφο για να  περιποιηθούν το σώμα του Ιησού. 

Ο αναστάσιμος θρύλος της Αγιάς Σοφιάς

Γράφει ο Γιώργος Μουσταϊρας

Ο θρύλος λέει πως όταν, κατά τη στάση του Νίκα, κάηκε στην Πόλη η εκκλησιά τής του Θεού Σοφίας, αποφάσισε ο βασιλιάς να φτιάξει μια νέα, στην θέση της καμένης. Έδωσε, λοιπόν, εντολή στον πρωτομάστορα να του φτιάξει ένα σχέδιο, τέτοιο που όμοιό του δεν θα υπήρχε στον κόσμο.

Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, Πάσχα στην Αθήνα το 1841: Ήταν όλα τόσο συγκινητικά, συναρπαστικά κι ωραία!

Peter von Hess, Η είσοδος του βασιλιά Όθωνα της Ελλάδος στην Αθήνα (1839), Νέα Πινακοθήκη Μονάχου.

 (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Το Πάσχα των Ελλήνων

Το Πάσχα των καθολικών στην Ιταλία κι ιδιαίτερα στη Ρώμη έχει μεγαλείο και χάρη. Νιώθεις ανάταση βλέποντας στη μεγάλη πλατεία του Αγίου Πέτρου όλη κείνη την ανθρωποθάλασσα να γονατίζει και να δέχεται την ευλογία του Πάπα.

Το Άγιο Φως το Αληθινό

Γράφουν οι: Σοφία Ζήση και Γιώργος Κουτσαντώνης

Επαναλαμβάνεται, για άλλη μια χρονιά, η ίδια ανούσια και ατελέσφορη συζήτηση σχετικά με την μεταφορά του Αγίου Φωτός από την Ιερουσαλήμ, με ιδιαίτερη μνεία να γίνεται στην μετά μανίας αμφισβήτηση της θαυματουργικής υπόστασης του γεγονότος της Αφής.

Αφιέρωμα στην Μ. Εβδομάδα: Όταν η θρησκεία συναντά την τέχνη

Του συμβολαιογράφου Ρόδου ΣΤΑΥΡΟΥ ΑΝ. ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ, 

Επιστημονικού συνεργάτη Νομικής σχολής  Δ.Π.Θ

ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

Μεγάλη Δευτέρα- Τα αντικείμενα του εξωτερικού κόσμου γεννούν προσδοκία: Το κάλλος, η ευρωστία, ο στιγμιαίος εντυπωσιασμός της εικόνας γεννούν ελπίδα.

Η Ανάσταση του Λαζάρου στη ζωγραφική

Μια συλλογή έργων ζωγραφικής με θέμα την Ανάσταση του Λαζάρου

Η Ηλιακή Θρησκεία

Φαέθων

του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

Ο Ήλιος λατρεύτηκε από όλους σχεδόν τους αρχαίους λαούς ως το κυριότερο και το πιο ουσιαστικό φυσικό πρότυπο της φυσιολατρείας. Συνήθως συνοδευόταν από την λατρεία της Σελήνης και απεικονίζεται με ανθρώπινη μορφή ως άνδρας, του οποίου γυναίκα ή αδελφή είναι η Σελήνη. Τα ονόματα των Θεών Σουρύα, Βράχμα, Βάαλ, Ώρος, Απόλλων, Ωρομάσδης, Ζωροάστρης, Ρα, Κετσαλκοάτλ[1], Ουϊτσιλοπόχτλι, Μίθρας, Οντίν και Βόταν συνδέονται άμεσα με αυτόν ή έμμεσα με την ιδιότητα του φωτός. Στην αρχαία Ελλάδα ηλιακός θεός είναι ο Ήλιος, γιος των Τιτάνων Υπερίονα και Θείας και είναι προγενέστερος του Ολυμπιακού Δωδεκάθεου. Η νεότερη εκδοχή του είναι, όπως αναφέρεται από τον Ευριπίδη ο Απόλλων, που για αυτό ονομάζεται Φοίβος, ενώ η αδελφή του η Άρτεμις, είναι θεά της Σελήνης.

Σπουδαία ανακάλυψη: Βρέθηκε ψηφιδωτό 1800 ετών που αναφέρεται στον Θεό Ιησού Χριστό

Το ψηφιδωτό έκτασης 54 τετραγωνικών μέτρων διακοσμούσε την πρώτη αίθουσα προσευχής στον κόσμο το 230 μ.Χ.

Θεοφάνια: η Βάπτιση ως χάρμα οφθαλμών

Είτε πιστεύεις σε θεό είτε όχι, η πνευματική τους δύναμη είναι θεόρατη

Κίμωνας Θεοδώρου

Για την ημέρα των Φώτων επιλέξαμε στο ΑΣΣΟΔΥΟ μια σειρά από εικόνες της βάπτισης του Χριστού κυρίως βυζαντινότροπες με αφορμή το θάμβος που προκαλούν και το γεγονός ότι συνεχίζουν να εμπνέουν καλλιτέχνες μέχρι και σήμερα. Πολλές από αυτές τις εικόνες τις ζήλεψαν οι ζωγράφοι του εικοστού αιώνα για τον τρόπο που αποτέλεσαν έναν ολόκληρο ξεχωριστό κόσμο αποκομμένο από τους καταναγκασμούς της «μίμησης της φύσης», αλλά ωστόσο κι εντός μιας διαλεκτικής σχέσης με διαφορετικές παραδόσεις.