Ο ατέλειωτος διονυσιακός θίασος της Αποκριάς!

Πάνος Σαββόπουλος

Από τα πανάρχαια χρόνια, η ελληνική Αποκριά άρχιζε μ’ ένα “κάλεσμα” από μεγάλο νταούλι, που αποτελούσε την πρόσκληση του κόσμου στη μεγάλη γιορτή. Το νταούλι είχε πολύ δυνατό ήχο για να αποτρέπει όλα τα κακά! Ο κόσμος μαζευόταν σιγά-σιγά στην πλατεία γύρω από το νταούλι και τα άλλα όργανα, βιολί, κλαρίνο και λαγούτο.

Αναβίωσαν τα αποκριάτικα σεργιάνια της Κρανιάς Καρδίτσας

 Ζωντανό στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς

Τα σεργιάνια της Κρανιάς αποτελούν ένα ζωντανό στοιχείο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς που ενσωματώνει σημαντικές πολιτισμικές και κοινωνικές παραδόσεις.

Τι χαρταετό θα πετάξεις την Καθαρά Δευτέρα;

 Όταν ένας χαρταετός σηκώνεται στον αέρα, όλοι κοιτούν ψηλά. Φωτ.: Agnieszka Ziomek/ Unsplash

Απλός, ακροβατικός ή τρισδιάστατος; Σαλάχι, παπαγάλος, παγόνι ή κάτι πιο συμβατικό; Ψάξαμε και βρήκαμε τους ωραιότερους χαρταετούς που κυκλοφορούν αυτήν τη στιγμή στην αγορά.

Μίνα Καλογερά

Εύθυμες ιστορίες και ευτράπελα της Αποκριάς των περασμένων αιώνων

Στα τέλη του 19ου αιώνα, η καρδιά των εορτασμών χτυπούσε στις γειτονιές γύρω από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, όπου και ζούσε το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων της Αθήνας.

Γράφει η Κάτια Χριστίδου

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει! Καλό μήνα!

Φεβρουάριος: Ο δεύτερος μήνας του χρόνου είναι ο Φεβρουάριος, ο Φλεβάρης, όπως τον ονομάζει ο λαός μας. Ήταν αρχικά ο δωδέκατος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου. Το 153 π.Χ. καθιερώθηκε ως ο δεύτερος μήνας. Όπως γνωρίζετε, ο μήνας αυτός δεν έχει 30 ή 31 μέρες όπως οι υπόλοιποι μήνες. Έχει μόνο 28 μέρες και κάθε τέσσερα χρόνια έχει 29 μέρες. Να γιατί συνέβη αυτό:

Ήθη και έθιμα των Θεοφανείων

Τα Θεοφάνεια ή Φώτα ή Επιφάνεια γιορτάζουμε την βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο ή Βαπτιστή. Στην Ελλάδα ο αγιασμός γίνεται για πρώτη φορά την παραμονή των Θεοφανίων και λέγεται «Μικρός Αγιασμός» ή «Πρωτάγιαση» ή «Φώτιση».

Γ’ ΚΥΚΛΟΣ-ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ

Μια βασική συλλογή παραδοσιακών Καλάντων απ'  όλο τον ελληνικό κόσμο

Επιμέλεια: Γ.Γ.Γ

Κάθε ελληνικός τόπος και η μουσική του! Η έκφραση των ανθρώπων του με το ιδιαίτερο ύφος της. Ειλικρινά, δεν είναι κρίμα να χαθεί αυτός ο μουσικός πλούτος, η ποικιλία κι ο θησαυρός της παράδοσης;

Το βυζαντινό καλαντάρι: Γιορτάζοντας τον Δεκέμβρη και το Δωδεκαήμερο

 Ο Γενάρης είναι ο μήνας που γεννούν τα κοπάδια. Νεογέννητο θηλαστικό, λεπτομέρεια εικόνας με τη Φιλοξενία του Αβραάμ, ζωγράφος Θεόδωρος, 18ος αιώνας

Το επετειακό αφιέρωμα του mononews για την ιστορία και τον πολιτισμό του Βυζαντίου για τις Γιορτές των Χριστουγέννων

Επιμέλεια: Μαρία Θερμού

Η ιστορία της Βασιλόπιτας

Το κόψιμο της βασιλόπιτας είναι από τα ελάχιστα αρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν.

Β΄ΚΥΚΛΟΣ-ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ

Καλή χρονιά σε όλους τους φίλους αναγνώστες του Ιστολογίου!

Μια βασική συλλογή παραδοσιακών Καλάντων από όλο τον ελληνικό κόσμο

Επιμέλεια: Γ.Γ.Γ

Κάθε ελληνικός τόπος και η μουσική του! Η έκφραση των ανθρώπων του με το ιδιαίτερο ύφος της. Πείτε μου, ειλικρινά, δεν είναι κρίμα να χαθεί αυτός ο μουσικός πλούτος, η ποικιλία, ο θησαυρός της παράδοσης και το βάθος της μνήμης, εξαιτίας των Τζιγκιμπελς και των Σάντα Κλάους της Κόκα-Κόλα από το Νιου Γιόρκ;

Οι Καλικάντζαροι και η αθηναϊκή παράδοση

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Ατέλειωτες είναι οι ιστορίες με τους Kαλικάντζαρους που κυκλοφορούν γύρω μας τις ημέρες του Δωδεκαημέρου, δηλαδή της περιόδου από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι την παραμονή των Θεοφανείων.

Επιτραπέζια σκεύη στο γιορτινό βυζαντινό τραπέζι

 
Διδώ και Αινείας σε σκηνή συμποσίου. Μικρογραφία χειρογράφου με την Αινειάδα του Βιργίλιου, 5ος αιώνας Vergilius Romanus (Cod. Vat. Lat. 3867), fol. 100v. [Credit: Wikipedia]

Ποιες ήταν οι εορταστικές τελετουργίες στην αυλή του βυζαντινού  αυτοκράτορα; Ποια η πορεία του  από τα ανάκτορα προς την Αγία Σοφία; Και ποια η επίσημη ενδυμασία του; Πώς ήταν το επίσημο αυτοκρατορικό τραπέζι με τα πολυτελή  σκεύη; Πότε και πώς καθιερώθηκαν οι χριστιανικές γιορτές και ποια ήταν τα έθιμα του Δωδεκαημέρου;

Α΄ΚΥΚΛΟΣ-ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ

Μια βασική συλλογή παραδοσιακών Καλάντων από όλο τον ελληνικό κόσμο

Επιμέλεια-σχολιασμός: Γ.Γ.Γ

Κάθε ελληνικός τόπος και η μουσική του! Η έκφραση των ανθρώπων του με το ιδιαίτερο ύφος της. Πείτε μου, ειλικρινά, δεν είναι κρίμα να χαθεί αυτός ο μουσικός πλούτος, η ποικιλία, ο θησαυρός της παράδοσης και το βάθος της μνήμης, εξαιτίας των Τζιγκιμπελς και των Σάντα Κλάους της Κόκα-Κόλα από το Νιου Γιόρκ;

Μερομήνια 2025 – 2026: Σύμφωνα με τα μερομήνια, …ένας βαρύς χειμώνας έρχεται

Καθόλου καλή δεν είναι η πρόβλεψη του καιρού από τα μερομήνια, που μιλούν για έναν πολύ δύσκολο χειμώνα. Έναν καιρό που τον χειμώνα θα είναι βαρύς.

Καλώστονε το Νοέμβριο! Τελευταίος μήνας του φθινοπώρου

 

Έτοιμος να ξεκλειδώσει τη μανταλωμένη πόρτα του χειμώνα

Του Βαγγελη Μητρακου

Την εποχή που το Ρωμαϊκό Ημερολόγιο άρχιζε από το μήνα Μάρτιο, ο Νοέμβρης ήταν ο ένατος μήνας στη σειρά, εξ ού και το όνομά του «Νοέμβριος» από το λατινικό «novem» που σημαίνει τον αριθμό εννιά.

Σεπτέμβριος, ο ένατος ή ο πρώτος μήνας του χρόνου; Τα πολλά του ονόματα και η σημασία τους

Μαρία Χ. Τσώλη

Ο Σεπτέμβριος δεν φέρει την ιδιαιτερότητά του και τη σημαντικότητα του μόνο από το παρελθόν αλλά στις μέρες μας, στη σύγχρονη αστική ζωή, στην εποχή της επανάστασης της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, εξακολουθεί να είναι μήνας ορόσημο.

Ο Αύγουστος στην ελληνική λαογραφία

«Ο Αύγουστος, όπως λέει κι ο λαός μας είναι ο μήνας που τρέφει τους ένδεκα. Κι αυτό το λέει για την αφθονία των καρπών και των φρούτων που κουβαλάει μαζί του και τα χαρίζει μ’ απλοχεριά σ’ανθρώπους και ζωντανά.

Ποιος ήταν ο ακριβής πληθυσμός στην Αθήνα την περίοδο της Τουρκοκρατίας

Ποιος ήταν ο ακριβής πληθυσμός στην Αθήνα την περίοδο της Τουρκοκρατίας - Σε μία  μελέτη ανασυστήνεται το σκηνικό.

Αϊ-Γιάννης ο Ριγανάς

 Παραμονή και ανήμερα της γέννησης του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου

Είναι το έθιμο της φωτιάς, με πανάρχαιες ρίζες, γνωστό από τα βυζαντινά χρόνια οπότε και απαγορεύτηκε (το 681 μ.Χ.) ως ειδωλολατρικό. Στις 23 και 24 Ιουνίου, παραμονή και ανήμερα της γέννησης του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, σε αυλές και σε πλατείες ανάβουν φωτιές και νέοι και νέες πηδούν τρεις φορές σταυρωτά.

Ο μήνας Ιούνης στην ελληνική λαογραφία

Πίνακας Γ. Τσαρούχης

Ο Ιούνιος, ή Ιούνης, ή Κερασινόν (Ποντιακά), είναι ο έκτος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό Ημερολόγιο κι έχει 30 ημέρες.