Για τον Καντίνσκι κάθε ήχος είχε άλλο χρώμα

Στην έκθεση «Η μουσική των χρωμάτων» στη Philharmonie, στο Παρίσι, παρουσιάζεται εκτενώς η σχέση του καλλιτέχνη με τη μουσική μέσα από 100 και πλέον έργα του, αλλά και αντικείμενα από το στούντιό του.

Αργυρώ Μποζώνη

Μπορεί το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι, ένα από τα πιο αγαπητά μουσεία σύγχρονης τέχνης στον κόσμο, να έκλεισε για ανακαίνιση, αλλά, όπως φαίνεται, θα δηλώνει την παρουσία του με συνδιοργανώσεις εκθέσεων, όπως αυτή για τον Βασίλι Καντίνσκι και τη σχέση του με τη μουσική, η οποία θα διαρκέσει μέχρι τον Φεβρουάριο και θα πραγματοποιηθεί στη Philharmonie, ένα συγκρότημα με αίθουσες συναυλιών και εκθέσεων στο Parc de la Villette, που αποτελεί μουσικό τοπόσημο του Παρισιού.

Η «Μουσική των χρωμάτων» («La musique des couleurs»), όπως λέγεται αυτή η μεγάλη έκθεση, σχεδιάστηκε για να προβάλει στο κοινό τον ρόλο που έπαιξε η μουσική στο έργο του Βασίλι Καντίνσκι. Η έκθεση συγκεντρώνει παρτιτούρες, βιβλία, δίσκους και περισσότερα από 100 έργα του μαζί με αντικείμενα από το στούντιό του, τα οποία αντανακλούν τη θεμελιώδη θέση της μουσικής στην καθημερινότητά του και στην εξέλιξη της πρακτικής του προς την αφαίρεση. Σπάνια η μουσική έπαιξε τόσο σημαντικό ρόλο στο έργο ενός ζωγράφου όσο του Καντίνσκι.

Ο Καντίνσκι πίστευε ότι η μουσική είναι η πιο αφηρημένη και πνευματική από όλες τις τέχνες επειδή δεν αναπαριστά τον υλικό κόσμο αλλά δρα άμεσα στην ψυχή. Ήθελε η ζωγραφική να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο: όχι να «απεικονίζει» αλλά να συγκινεί. Για εκείνον, η μουσική και το χρώμα ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Τόσο σαφής ήταν αυτή η σχέση, που ο Καντίνσκι συνέδεσε κάθε νότα με μια ακριβή απόχρωση.

«Οι αποχρώσεις των χρωμάτων, όπως και οι αποχρώσεις των ήχων, έχουν τόσο λεπτή υφή ώστε μπορούν να ξυπνούν στην ανθρώπινη ψυχή συναισθήματα υπερβολικά όμορφα για να εκφραστούν με λέξεις», έλεγε ο Καντίνσκι.

Στην πραγματικότητα, μετά από μια ασυνήθιστη αντίδραση σε μια παράσταση του «Λόενγκριν» του Βάγκνερ το 1896 στο θέατρο Μπαλσόι, εγκατέλειψε τη νομική του καριέρα για να σπουδάσει ζωγραφική στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου. Αργότερα περιέγραψε την εμπειρία που του άλλαξε τη ζωή: «Είδα όλα τα χρώματα πνευματικά. Άγριες, σχεδόν τρελές γραμμές σκιαγραφήθηκαν μπροστά στα μάτια μου».

Ο Καντίνσκι υποστήριζε ότι τα χρώματα έχουν «ήχο» και «ψυχική δόνηση». Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image

Το φαινόμενο που βίωσε ο Καντίνσκι ονομάζεται συναισθησία, μια νευρολογική πάθηση κατά την οποία η διέγερση μιας αίσθησης (π.χ. ακοή) προκαλεί αυτόματα και ακούσια εμπειρίες σε μια άλλη αίσθηση (π.χ. όραση), δημιουργώντας μια «μείξη» των αισθήσεων, με συνέπεια να βλέπεις χρώματα όταν ακούς μουσική ή να γεύεσαι κάτι όταν ακούς λέξεις. Ο Καντίνσκι έβλεπε κυριολεκτικά χρώματα όταν άκουγε μουσική και άκουγε μουσική όταν ζωγράφιζε.

Για τη συνέχεια εδώ:

https://www.lifo.gr/culture/eikastika/gia-ton-kantinski-kathe-ihos-eihe-allo-hroma