Ο Πάνος Βαλσαμάκης
(1900-1986) υπήρξε πρωτοπόρος Έλληνας κεραμίστας και κεντρική φιγούρα στη
διαμόρφωση της νεότερης κεραμικής τέχνης στην Ελλάδα. Γεννημένος στο Αϊβαλί της
Μικράς Ασίας, έφτασε στην Ελλάδα ως πρόσφυγας μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή
και στη συνέχεια σπούδασε ζωγραφική και κεραμική στη Μασσαλία. Το πρώιμο έργο
του αντλούσε την έμπνευσή του από την ελληνική λαϊκή παράδοση και εικονογραφία,
υλικό που σταδιακά επεξεργάστηκε μέσα από ένα νεωτεριστικό εικαστικό ιδίωμα,
που αξιοποιούσε την παράδοση της αφαίρεσης και του μοντερνισμού και
χαρακτηριζόταν από ρυθμό και φορμαλιστική καθαρότητα.
Στην αρχή της καριέρας
του, ο Βαλσαμάκης εργάστηκε ως καλλιτεχνικός διευθυντής σε μεγάλα εργαστήρια
κεραμικής, αρχικά στο εργοστάσιο Κεραμεικός (1930-1942) και αργότερα
(1942-1957) στην ΑΚΕΛ (Ανώνυμος Κεραμευτική Εταιρεία Λαυρίου) στο βιομηχανικό
λιμάνι του Λαυρίου. Μετά το 1957 αφιερώθηκε εξολοκλήρου στο προσωπικό του έργο,
στο ατελιέ του στο Μαρούσι, όπου παρήγαγε πολύχρωμα κεραμικά πλακάκια, πίνακες
και τρισδιάστατα αντικείμενα, ενώ μεγαλύτερης κλίμακας έργα του κοσμούν πολλούς
δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους στην Αθήνα. Η πρακτική του συνδυάζει την
ελληνική λαϊκή εικονογραφία με τις καλλιτεχνικές αξίες του μοντερνισμού,
μεταγράφοντας την παράδοση σε έναν σαφώς νεωτερικό κώδικα. Χαρακτηριστικά
στοιχεία του έργου του αποτελούν οι γεωμετρικές φόρμες, η εκφραστική καμπύλη –
σημεία τόσο της ελληνικής πολιτισμικής παράδοσης όσο και των σύγχρονών του
αισθητικών προσεγγίσεων. Το έργο του Βαλσαμάκη υπήρξε καθοριστικό για την
ανάδειξη της κεραμικής ως σημαντικού πεδίου της ελληνικής εικαστικής δημιουργίας
του 20ου αιώνα, αντί απλώς μιας μορφής χειροτεχνίας.
Σε αναγνώριση της διαχρονικής σπουδαιότητας του έργου του, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) οργανώνει μεγάλη αναδρομική έκθεση, σαράντα χρόνια μετά τον θάνατό του και ισάριθμα σχεδόν από την τελευταία του έκθεση στην Εθνική Πινακοθήκη το 1982. Η έκθεση συνδέεται άρρηκτα με την ευρύτερη αποστολή του ΕΜΣΤ για επανεξέταση της ελληνικής ιστορίας της τέχνης και επαναξιολόγηση της θέσης πρωτοποριακών μορφών της, η συμβολή των οποίων υπήρξε καίρια, εξασφαλίζοντας έτσι ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για το έργο τους και μάλιστα από τις νεότερες γενιές. Επιπλέον, σηματοδοτεί την αφετηρία ενός νέου κύκλου εκθέσεων αφιερωμένων στον κοσμοπολιτισμό της λεβαντίνικης διασποράς στην Ανατολική Μεσόγειο, με επίκεντρο τους Έλληνες μικρασιατικής καταγωγής και την καθοριστική συμβολή τους στην εξέλιξη του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού.
Για
τη συνέχεια εδώ:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου