«Καί εἶπεν ὁ Θεός γεννηθήτω φῶς. Καί ἐγένετο φῶς. Καί εἶδεν ὁ Θεός τό φῶς ὅτι καλόν. Καί διεχώρισεν ὁ Θεός ἀνά μέσον τοῦ φωτός καί ἀνά μέσον τοῦ σκότους» (Γεν. 1,1) [εικ. 1]
Το φως είναι
αδιαμφισβήτητα ένα φυσικό φαινόμενο το οποίο διέπεται από ορισμένους κανόνες
και αποτελεί αντικείμενο έρευνας, παρατηρήσεων, ερμηνειών από τους ειδικούς
επιστήμονες προκειμένου να αποκρυπτογραφηθεί το DNA του θα μπορούσαμε να πούμε.
Το φυσικό φως, ως εξωτερική πηγή, μας δίνει τη δυνατότητα να δούμε αυτό που ο
καλλιτέχνης έχει αποτυπώσει πάνω στη ζωγραφική επιφάνεια. Αυτό όμως το φως δεν
έχει καμία σχέση με το φως έτσι όπως το χειρίζεται ο βυζαντινός ζωγράφος με τον
χρωστήρα του. Το φως παίζει πρωτεύοντα ρόλο στη βυζαντινή ζωγραφική όχι όμως με
τους όρους της αναπαραστατικής τέχνης. Ο βυζαντινός ζωγράφος δεν θα μπει στη
διαδικασία να παρατηρήσει τις καθημερινές μεταμορφώσεις και διακυμάνσεις του
φυσικού φωτός σε συνάρτηση με τη θέση του ήλιου προκειμένου να τις εφαρμόσει
στην εικαστική του αποτύπωση.
Δεν υπάρχει στη
βυζαντινή ζωγραφική μία εξωτερική πηγή φωτισμού με συγκεκριμένη κατεύθυνση η
οποία να πέφτει πάνω στα εικονιζόμενα πρόσωπα και πράγματα από συγκεκριμένη
γωνία δημιουργώντας φωτεινά και σκιερά μέρη που δίνουν την αίσθηση του απτού
και του πλαστικού όπως συνέβαινε στη ζωγραφική της Αναγέννησης με όλο εκείνο το
παραλήρημα της εικονικής πραγματικότητας όπου οι μορφές θαρρείς και ξεκολλούσαν
από τον τοίχο ή από τον πίνακα.[εικ.2α-β] Το ζητούμενο τότε ήταν οι μορφές να
φαντάζουν ανάγλυφες και οι απτικές αξίες της φόρμας να βρίσκονται σε πολύ υψηλό
επίπεδο. Αυτό επιζητούσε ο θεατής τόσο από την κοσμική όσο και από τη
θρησκευτική ζωγραφική στη Δύση. Μία ψευδαίσθηση του πραγματικού με σχέδιο και
χρώμα.
Εικ,
1: Ψηφιδωτό, Ναός αγίου Μάρκου, Βενετία, 13ος αι.
Για
τη συνέχεια εδώ:
https://www.pemptousia.gr/2016/11/to-fos-sti-vizantini-zografiki/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου