ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΑΝΘΙΜΟΥ, 1565-1570 / ST. NIKOLAOS OF MONK ANTHIMUS, 1565 – 1570

Στο δεύτερο μισό του 16ου αι. στη Βέροια και την περιοχή της παρουσιάζεται αυξημένη ζωγραφική κίνηση. Νέοι ναοί ιδρύονται, παλιότεροι ανακαινίζονται και επεκτείνονται και η δραστηριότητα αυτή συνοδεύεται από αντίστοιχες τοιχογραφίες ώστε να μην είναι παρακινδυνευμένο να μιλήσει κανείς για ντόπιο ζωγραφικό εργαστήρι που κινείται αυτόνομα.

Στην πόλη και γύρω από αυτήν έχουν εντοπιστεί δέκα χρονολογημένα ζωγραφικά σύνολα μεταξύ των οποίων του Αγίου Νικολάου του μοναχού Ανθίμου με τοιχογραφίες του 1565 και του 1570.

Ο ναός του Αγίου Νικολάου του μοναχού Άνθιμου αποτελεί καθολικό μονής που κτίστηκε, σύμφωνα με κτητορική επιγραφή, στα 1565. Είναι μία τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με νάρθηκα. Τα κλίτη διαχωρίζονται με πεσσότοιχους, οι οποίοι στηρίζουν από δύο τόξα ο καθένας. Ο ναός είναι κατάγραφος και ο ζωγραφικός διάκοσμος του ολοκληρώθηκε με την επιστασία του ιδρυτή του μοναχού Άνθιμου κατά την πενταετία 1565-1570.

Ο ανώνυμος ζωγράφος του Αγίου Νικολάου του μοναχού Ανθίμου, που συναντάται και στο νάρθηκα του ναού των Παλατιτσίων ξεχωρίζει για την ποιότητά του.

Ο ανώνυμος ζωγράφος του Αγίου Νικολάου του μοναχού Ανθίμου, ξεχωρίζει, για τη χρωματική του ευαισθησία και τις συνθετικές του αρετές, που αντλεί από διαφορετικές τάσεις της παλαιολόγειας ζωγραφικής.

Εργασίες συντήρησης του τέμπλου στον ναό του Αγίου Νικολάου του Μοναχού Ανθίμου στη Βέροια

Στο τέμπλο του 16ου αιώνα του Αγίου Νικολάου του Μοναχού Ανθίμου, συναντιούνται δύο πολιτισμοί: ο χριστιανισμός και το Ισλάμ. Το τέμπλο αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό τεκμήριο της αλληλεπίδρασης βυζαντινών και ισλαμικών στοιχείων στη ζωγραφική του 16ου αιώνα. Ο ναός ήταν καθολικό μονής που χτίστηκε το 1565, σύμφωνα με κτητορική επιγραφή και εντυπωσιάζει για τις λεπτοδουλεμένες τοιχογραφίες του, που φιλοτεχνήθηκαν υπό την επίβλεψη του ιδρυτή του, μοναχού Ανθίμου. Παραστάσεις του Χριστού ως Μεγάλου Αρχιερέως, της Θεοτόκου ως Πλατυτέρας, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, των Παθών συνθέτουν την πλούσια θεματολογία. «Το τέμπλο φέρει χαρακτηριστικά μοτίβα, όπως ταινιωτά πλαίσια και αραβουργηματικά διακοσμητικά στοιχεία, ενώ στη ζώνη με τη Μεγάλη Δέηση οι μορφές πλαισιώνονται από τοξωτά πλαίσια με ισλαμίζουσα οξυκόρυφη απόληξη», όπως επισημαίνουν οι ειδικοί της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας.

Λεπτομέρεια από δείγμα καθαρισμού στο τέμπλο του ναού του Αγίου Νικολάου Μοναχού Ανθίμου

https://www.facebook.com/photo/?fbid=3125573040975126&set=pcb.3125573084308455makedonia/  

https://www.makedonikanea.gr/politismos/byzantinoi-naoi-tis-beroias-apokalyptoyn-ta-mystika-toys   

https://byzantine-museum  veria.gr/%CE%B5%CF%80%CE%AF%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%88%CE%B7/%CE%B7-%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B2%CE%AD%CF%81%CE%BF%CE%B9%CE%B1%CF%82/%CE%BE%CE%B5%CE%BD%CE%AC%CE%B3%CE%B7%CF%83%CE%B7qr/saint-nikolaos-monk-anthimus

https://apostoliki-diakonia.gr/thriskeutiki-zografiki-makedonia/