ΠΡΟΣΩΠΑ

ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΤΥΜΒΟΥ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΓΕΡ. ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΥ ΑΡΘΡΑ-ΔΟΚΙΜΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΥΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΡΧΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ. ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 12ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 15ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 13ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 15ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΛΟΓΟΤΡΟΠΙΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ-ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΜΥΘΟΙ & ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ Ο ΚΥΝΙΚΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟ 1821 ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΑΧΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙ ΠΟΙΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ-ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΗΡΩΙΚΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΤΟΥ 1821 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΕΧΝΕΣ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΤΕΧΝΗ-ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΗ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΗ-ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΧΝΗ-ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΠΩ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΗ-ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΦΩΤΟΘΗΚΗ ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΤΕΧΝΙΚΕΣ

Κυριακή 12 Μαρτίου 2023

Οι 4 μεγάλες μάχες της Ιλιάδας: Στρατιωτική ανάλυση της ομηρικής διήγησης

Μετά την εγκατάσταση των Αχαιών στην τρωική ακτή, συνέβη, αν συνέβη, η σύγκρουση Αγαμέμνονα και Αχιλλέα. Είτε λοιπόν γιατί πράγματι σημειώθηκε η σύγκρουση, είτε γιατί ήταν στρατηγική επιλογή του αρχιστρατήγου, ο Αχιλλέας και οι τρομεροί του Μυρμιδόνες, δεν θα συμμετείχαν στις δύο πρώτες μάχες στο Σκαμάνδριο πεδίο. Έλαβαν, με επικεφαλής τον Πάτροκλο, μέρος στην τρίτη μάχη και με επικεφαλής τον Αχιλλέα στην τέταρτη και σημαντικότερη μάχη.

Οι Μυρμιδόνες, ως επίλεκτο τμήμα που ήσαν, είναι πολύ πιθανό να αποτελούσαν απλά την γενική εφεδρεία του Αχαϊκού στρατεύματος. Κατά μια άλλη άποψη οι Μυρμιδόνες δεν συμμετείχαν στις δύο πρώτες μάχες γιατί απλώς ίσως επιχειρούσαν αλλού.

Πριν την έναρξη της πρώτης μάχης, αποφασίζεται να κριθεί η εκστρατεία με μονομαχία μεταξύ του Πάρι και του Μενελάου, των δύο ενδιαφερομένων για την Ελένη. Ο Πάρις ηττάται αλλά σώζεται. Το γεγονός αυτό προκάλεσε προς στιγμήν σύγχυση στις τάξεις των Αχαιών, την οποία εκμεταλλεύθηκαν οι Τρώες και “στοίχοι ασπιδοφόρων” όρμησαν εναντίον τους.

 

Η πρώτη μάχη

Ο Αγαμέμνων επανέφερε την τάξη στα τμήματά του και κατόπιν επιθεώρησε και εμψύχωσε τους άνδρες του, πριν τους διατάξει να ριφθούν στη μάχη. Η περιγραφή του Ομήρου στο σημείο αυτό είναι πράγματι εκπληκτική. Ο Αγαμέμνων βαδίζει εμπρός από τις παρατεταγμένες φάλαγγες των χιλιάδων πολεμιστών του. Ο ήλιος χρυσίζει πάνω στις αρματωσιές τους και τα δόρατα τους σχηματίζουν ένα δάσος αιχμών.

Ο Όμηρος επίσης μας πληροφορεί και για τον τρόπο παράταξης των Αχαιών. Έμπροσθεν ετάχθησαν οι ελαφροί πεζοί, ακολούθως τα άρματα και πίσω τους οι φάλαγγες του πεζικού, σχηματίζοντας την κλασική τριπλή μυκηναϊκή γραμμή μάχης. Το γεγονός ότι στην πρώτη γραμμή τάχθηκαν οι ελαφροί πεζοί επιβεβαιώνεται από την ανταλλαγή «πυρών» που σημειώθηκε.

Όσον αφορά τα άρματα, φαίνεται ότι στη συγκεκριμένη μάχη τάχθηκαν και πολέμησαν με βάσει τις οδηγίες του γέροντος ιππότη Νέστορα. «Μήτε κανείς στην ιπποσύνη και την ανδρεία έχοντας πεποίθηση μόνος εμπρός από τους άλλους να ορμά στους Τρώες για να μάχεται, μήτε να υποχωρεί, γιατί πιο ευάλωτοι θα είσθε. Όποιος δε άνδρας από το δικό του όχημα σ’ έτερο άρμα φθάσει, να το χτυπήσει με το δόρυ του, επειδή πολύ καλλίτερο είναι έτσι. Με αυτόν τον τρόπο οι πρότεροι πόλεις και τείχη εκπορθούσαν, αυτόν τον νου και την ψυχή στα στήθη έχοντες» (Δ 303-309, μτφ. Κ.Δούκας).

Στα λόγια του Νέστορα διακρίνεται ξεκάθαρα η επιθυμία του να δει τους Αχαιούς αρματηλάτες να εφορμούν συντεταγμένα κατά των εχθρών, επιδιώκοντας την προσέγγιση με τον εχθρό σε απόσταση πλήγματος έγχους (μακρού δόρατος). Η τακτική αυτή ήταν εξακριβωμένα σε χρήση από τους ελληνικούς στρατούς, τουλάχιστον από τον 16ο αιώνα π.Χ.

Ήλπιζε ο Νέστωρ να προκαλέσει ρήγμα στην εχθρική παράταξη με τη μαζική και συγκροτημένη επέλαση των αρμάτων του, τα αποτελέσματα της οποίας θα εκμεταλλευόταν το φίλιο πεζικό. Έπειτα από την εκτέλεση των προπαρασκευαστικών ελιγμών η μάχη γενικεύτηκε. Οι φάλαγγες των πεζών συγκρούστηκαν «κι έρεε το αίμα στη γη». Κανείς όμως από τους αντιπάλους δεν απέκτησε τακτικό πλεονέκτημα.

Έτσι αποφασίστηκε να κριθεί το αποτέλεσμα με νέα μονομαχία, μεταξύ του Τελαμωνίου Αίαντα και του Έκτορα αυτήν τη φορά. Η νέα μονομαχία έληξε άκριτη και λόγω της ελεύσεως της νυκτός οι δύο στρατοί αποσύρθηκαν οι μεν Αχαιοί στο στρατόπεδο τους, οι δε Τρώες στα τείχη της πόλεως τους.

Η πρώτη αυτή μάχη της Ιλιάδας, πρέπει να έλαβε χώρα κοντά στα τείχη. Διαφορετικά δεν θα ήταν δυνατό να έχουν οπτική επαφή ο Πρίαμος και η Ελένη, με τις αχαϊκές γραμμές μάχης και να είναι σε θέση να ξεχωρίζουν ακόμα και τα πρόσωπα των μαχητών, όπως αναφέρει ο Όμηρος .

Η Μυκηναϊκή Στρατιά θα πρέπει να είχε διαβεί και τον Σιμόη ποταμό, ο οποίος έρεε στο μέσον σχεδόν του τρωικού κάμπου και να πολέμησε τους Τρώες έχοντας τον ποταμό στα νώτα του. Αυτό ήταν σοβαρό μειονέκτημα, το οποίο όμως δεν φαίνεται ότι κατόρθωσαν να εκμεταλλευτούν οι Τρώες. Ωστόσο οι Αχαιοί, αφού περισυνέλεξαν τους νεκρούς τους, αποσύρθηκαν στο στρατόπεδο τους και τους έθαψαν σε τύμβο.

 


Η δεύτερη μάχη

Την επομένη ημέρα η μάχη ξανάρχισε. Παρά τον ηρωισμό και τις απώλειες όμως και των δύο αντιπάλων στρατών η νίκη δεν έκλινε προς καμία πλευρά. Το μεσημέρι όμως οι Τρώες πίεσαν τους Αχαιούς και τους ανάγκασαν σε υποχώρηση. Έντρομοι οι Αχαιοί περιορίστηκαν στο στρατόπεδο τους, ενώ οι νικητές Τρώες διανυκτέρευσαν στο πεδίο της μάχης, όχι μακριά από το εχθρικό στρατόπεδο.

Ο ηγέτης τους Έκτωρ ανέμενε το φως της ημέρας για να επιτεθεί εκ νέου κατά των Αχαιών και να τους συντρίψει. Η δεύτερη και σχεδόν καταστροφική για τους Αχαιούς αυτή μάχη εδόθη κοντά στο στρατόπεδο τους. Γιατί όμως οι εμπειροπόλεμοι Αχαιοί παραχώρησαν το πλεονέκτημα του χώρου στον αντίπαλο; Δεν ανέμεναν άμεση επανάληψη της συγκρούσεως ή μήπως αιφνιδιάστηκαν από την ταχύτητα της τρωικής προσπελάσεως;

Βάσει της Ιλιάδας οι Τρώες φαίνονται να εξέρχονται από την πόλι τους με το πρώτο φως της ημέρας. Με το λυκαυγές λοιπόν είχαν βαδίσει σε απόσταση 6 χλμ. από τα τείχη τους, για να λάβουν θέσεις μάχης στην πλέον ευνοϊκή για αυτούς τοποθεσία, μεταξύ του λόφου Καλλίκολον και του στροφέα του Σκάμανδρου ποταμού. Στο σημείο αυτό το πλάτος της πεδιάδας περιορίζεται και φτάνει σε μήκος μετώπου 5 χλμ. μόλις.

Είναι λογικό οι υστερούντες αριθμητικά Τρώες να θέλουν να αντιμετωπίσουν τους διπλάσιους αντιπάλους τους στο στενότερο δυνατό μέτωπο. Οι Αχαιοί κινήθηκαν εναντίον τους και ως το μεσημέρι προσπάθησαν, ανεπιτυχώς, να διασπάσουν το εχθρικό μέτωπο.

Ο αγώνας τριβής, όπως ήταν φυσικό, προκάλεσε πέρα από τις απώλειες και κόπωση και εκνευρισμό. Αποτέλεσμα τούτου ήταν η υποχώρηση των Αχαιών, στην τρωική αντεπίθεση. Η κατάσταση σύντομα απέβη κρίσιμη για τους Αχαιούς, οι οποίοι σταμάτησαν τη φυγή τους μόνο όταν ο αρχιστράτηγος Αγαμέμνων αναφώνησε το περίφημο «Αιδώς Αργείοι».

Εκείνη τη νύκτα κανείς δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Οι Τρώες είχαν στρατοπεδεύσει στην πεδιάδα, ανάβοντας 1.000 πυρές, ορατές από το αχαϊκό στρατόπεδο. Ο Αγαμέμνων έστειλε πρεσβεία στον Αχιλλέα ζητώντας του ενίσχυση. Εκείνος όμως αρνήθηκε ή απλώς δεν ήταν σε θέση να βοηθήσει. Είναι πάντως μάλλον παράξενο να θεωρείτε καταλυτικής σημασίας η συμμετοχή στη μάχη ενός αποσπάσματος δυνάμεως 2.500 μόλις ανδρών.

Αν 105.000 Αχαιοί δεν μπορούσαν να επικρατήσουν των Τρώων, γιατί θα το κατόρθωναν ενισχυμένοι κατά 2.500 άνδρες, όσο επίλεκτοι κι αν ήσαν αυτοί; Στο σημείο αυτό σίγουρα κρύβεται κάτι άλλο από αυτό που φαίνεται. Αυτό που έλλειπε από τους Αχαιούς ήταν οι στρατηγικές ικανότητες του Αχιλλέως, οι οποίες περιτράνως απεδείχθησαν στην τέταρτη μάχη, και όχι οι λιγοστοί του άνδρες.

 Για τη συνέχεια εδώ:

https://ellinondiktyo.blogspot.com/2023/03/4.html

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...